Η 1η του Έτους στους ειδωλολατρικούς λαούς και στο Χριστιανισμό.

Από την υποδούλωση στο παρελθόν στην ελευθερία του μέλλοντος

Του Νίκου Ντόντου

Θεολόγου – Συνεργάτη της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών

            Η εορτή της Πρωτοχρονιάς έχει πλουσιότερο παρελθόν από όσο ίσως νομίζουμε. Είναι μια εορτή που τη βρίσκουμε στο μυθικο-τελετουργικό πολιτισμό όλων των πρωτόγονων αλλά και των ιστορικών πολιτισμών, και πολλά σημερινά έθιμα και αντιλήψεις μας ανάγουν την προέλευσή τους σε αυτές τις μυθικοτελετουργικές παραδόσεις.

            Αφετηριακά να αναφέρουμε ότι όλοι οι πρωτόγονοι πολιτισμοί – άρα και οι μύθοι, οι τελετές και οι εορτές τους – έχουν ένα προσανατολισμό παρελθοντολογικό. Ο πρωτόγονος άνθρωπος αισθανόταν την ανάγκη περιοδικά και τελετουργικά να αναπαράγει-αναπαριστά μύθους και αρχέτυπα του παρελθόντος, του απώτατου παρελθόντος, της αρχής των πραγμάτων, τα οποία εγγυώνται τη διατήρηση της κοσμικής, φυσικής και κοινωνικής τάξης στο παρόν και δίνουν ιερότητα στο βέβηλο χωροχρόνο της καθημερινότητας. Ο τελετουργικός προσανατολισμός στο παρελθόν δίνει αξία και νόημα στη ζωή, ο πραγματικός χρόνος και η διάσταση του μέλλοντος απαξιώνονται. Όλα αυτά τα έχει περιγράψει με εξαιρετική διεισδυτικότητα το θρησκειολογικό έργο του Mircea Eliade, στον οποίο οφείλουμε πολλά για τις παρακάτω αναλύσεις.[i]

            Ας αρχίσουμε όμως την περιδιάβασή μας σε μερικές από αυτές τις τελετές και εορτές. Στη βαβυλωνιακή εορτή της πρωτοχρονιάς Akitu διαβαζόταν από τους ιερείς το έπος του Gilgames. Σ’ αυτό περιγράφεται πως ο κυρίαρχος Θεός Marduk, ο Θεός-Ήλιος, κατατρόπωσε τη θεά Tiamat, τερατώδη και σκοτεινή δύναμη μέσα στη Δημιουργία, και έτσι αποκατέστησε την τάξη στον κόσμο. Κατά την τελετή δύο ηθοποιοί μιμούνταν την πάλη των δύο Θεών. Με τη μίμηση και την αναπαράσταση αυτή δεν συνέβαινε απλώς μια ανάμνηση, αλλά επανάληψη της δημιουργικής κοσμογονίας. Το μυθικό γεγονός ήταν παρόν. Στο πλαίσιο των τελετουργιών Akitu τελείτο και η «γιορτή για τις μοίρες», η Zagmuk, στην οποία καθορίζονταν οι οιωνοί για τους 12 μήνες του χρόνου.

            Αν το ένα θέμα της τελετουργίας της Πρωτοχρονιάς ήταν η επανάληψη του κοσμογονικού μύθου της Δημιουργίας, το άλλο ήταν ο εξιλασμός. Το τέλος του έτους συνοδευόταν από νηστείες, πλύσεις και συλλογικούς καθαρμούς, σβήσιμο και άναμμα της φωτιάς, εξορκισμούς δαιμόνων με δάκρυα, κραυγές, χτυπήματα. Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι η τελετή του «αποδιοπομπαίου τράγου» στους σημιτικούς και βαβυλωνιακούς λαούς. Κατά τη διάρκειά της ο Αρχιερέας φόρτωνε στον τράγο τις αμαρτίες του λαού και τον οδηγούσαν στην έρημο όπου κυριαρχούσε ο δαίμονας Αζαζέλ. Ανάλογες τελετές βρίσκουμε σε πολλούς αρχαίους πολιτισμούς και το νόημά τους ήταν με νηστείες, καθαρμούς και ιεροδραματικές σκηνές να εκδιωχθούν οι δαιμονικές δυνάμεις και να απαλλαγεί ο λαός από τα ανομήματά του.

            Επίσης, αξίζει να αναφερθεί ότι σε πολλούς πρωτόγονους λαούς έχουμε την πίστη στην «επιστροφή των νεκρών». Εφόσον, όπως είδαμε, οι τελετές της Πρωτοχρονιάς αναπαράγουν τη μυθική κοσμογονία, τα όρια της ζωής και του θανάτου είναι πλέον ρευστά και έστω περιοδικά και στιγμιαία ανοίγουν οι πύλες του κάτω κόσμου. Περιττεύει η συσχέτιση της πίστης αυτής με τις λαϊκές δοξασίες που επιβιώνουν στα παραμύθια.

            Στενά συνδεδεμένη με το θέμα της αναδημιουργίας του κόσμου και της αποκατάστασης της φυσικής και της κοινωνικής τάξης κατά τις τελετές του Νέου Έτους είναι και οι τελετές της ενθρόνισης του βασιλιά ή στην ισραηλιτική εκδοχή τους της ενθρόνισης του αόρατου Γιαχβέ ως βασιλιά. Στην εκδοχή αυτή το τελετουργικό περιλάμβανε λιτάνευση του Θεού επί θρόνου διαμέσου της πόλης τονίζοντας έτσι την κυριαρχία του πάνω στις αρνητικές δυνάμεις και κατά το νέο έτος.

            Το ρωμαϊκό ημερολόγιο άρχιζε τον Μάρτιο. Έτσι πήραν οι δικοί μας 7^ος και 8^ος μήνας τις ονομασίες Σεπτέμβριος και Οκτώβριος. Την Πρωτοχρονιά, την 1^η Μαρτίου γιόρταζαν τα Ματρονάλια, κάτι σαν τη γιορτή της μητέρας, και οι σύζυγοι έδιναν δώρα στις συζύγους τους.  Ο Ιούλιος Καίσαρας εισήγαγε το ηλιακό έτος των 365 ημερών (Ιουλιανό ημερολόγιο) το 46 π.Χ., και όρισε οι καλένδες του Ιανουαρίου να αποτελούν την 1^η του έτους. Τότε αναλάμβαναν οι νέοι άρχοντες τα αξιώματά τους. Το omen faustum incipium (ο αρχικός ευτυχής οιωνός) έπαιξε σημαντικό ρόλο γι’ αυτό. Η τύχη δηλαδή κατά την πρώτη μέρα του έτους θα καθόριζε την τύχη όλο το έτος. Η ρωμαϊκή σύγκλητος τελούσε σύντομη συνεδρία κατά την Πρωτοχρονιά και ανταλλάσσονταν δώρα. Καθώς μάλιστα η 1^η του έτους έκλεινε την εορτή των Σατουρναλίων περιλάμβανε θεατρικές παραστάσεις, μεταμφιέσεις, άσματα, αστεία, αλλά και έκτροπα και ανηθικότητες.

Χριστιανική Εκκλησία και Πρωτοχρονιά

Σ’ αυτές τις ανηθικότητες και τα ειδωλολατρικά έθιμα αντέδρασε η Εκκλησία, και σώζονται πολλά κηρύγματα των Πατέρων κατά των ειδωλολατρικών τελετών (Χρυσόστομος, Αμβρόσιος, Αυγουστίνος κ.α.). Επίσης, ήδη από την Κ.Δ. ασκείται κριτική στις αστρολογικές αντιλήψεις που βρίσκονται στο υπόστρωμα αυτών των εορτών. Η χριστιανική Εκκλησία αντικατέστησε τις εορτές και τις τελετές των ειδωλολατρικών εορτών για την Πρωτοχρονιά με την εορτή της περιτομής του Χριστού και αργότερα πρόσθεσε την εορτή της μνήμης του Μ. Βασιλείου (πέθανε την 1^η Ιανουαρίου του 379 μ.Χ.). Έτσι κι αλλιώς η αρχή της Ινδίκτου για την Εκκλησία είναι η 1^η Σεπτεμβρίου.

Ήδη στον αρχαίο Ισραήλ, ενώ διατηρούνται στοιχεία των τελετών της πρωτοχρονιάς των γύρω ειδωλολατρικών λαών και του προσανατολισμού τους στο παρελθόν, στις απαρχές του κόσμου και στην «αιώνια επιστροφή» τους, ταυτόχρονα εισάγονται νέα στοιχεία, όπως η κυριαρχία του Θεού στο φυσικό και ιστορικό γίγνεσθαι, το οποίο πλέον κινείται ευθύγραμμα και εντός του πορεύεται και ο «περιούσιος λαός», πιστός  –  ή ενίοτε άπιστος – στην εκπλήρωση της υπόσχεσης του Θεού για την ανάπαυση (= Σάββατον) της μεσσιανικής εποχής. Στην υιοθέτηση της εσχατολογικής αυτής προοπτικής συνέβαλαν οι ποικίλες ιστορικές ταλαιπωρίες των ισραηλιτών (καταστροφή από τους Ασσυρίους το 722 π.Χ. και από τους Βαβυλωνίους το 586 π.Χ.). Έτσι ο Ισραήλ τοποθέτησε την ελπίδα του στο μέλλον, στο «νέο ενιαυτό», στον «καινό ουρανό» και στην «καινή γη» που προφητεύει ο Ησαΐας (65,17).

Στον Χριστιανισμό τώρα παρατηρείται μια ριζοσπαστικοποίηση του προσανατολισμού στο μέλλον, η οποία εμφανίστηκε ιστορικά με τον ιουδαϊσμό. Η αλήθεια και το νόημα για το παρόν δεν αντλούνται από μια τελετουργική επανάληψη αρχετύπων του παρελθόντος, αλλά από την πρόγευση του μέλλοντος στη θεία Ευχαριστία και από την ευχαριστιακή μεταποίηση της ζωής.

Ο χριστιανός δεν αναπολεί «χαμένους παραδείσους», δεν επιστρέφει στις απαρχές, στα πρώτα, για να δώσει νόημα στη ζωή του, αλλά προγεύεται τα έσχατα. Ως ταξιδιώτης με προορισμό τη βασιλεία του Θεού δημιουργεί ιστορία, χωρίς να εναποθέτει την τύχη του στις αστρικές δυνάμεις, στην παρατήρηση ημερών, μηνών και ενιαυτών (Γαλ. 4,11).

Οι εορτές για την Εκκλησία δεν είναι ο ιερός χρόνος που διαχωρίζεται από τη βέβηλη καθημερινότητα – όσο κι αν αυτή η αντίληψη επιβιώνει και αναπαράγεται ως σήμερα και σε χριστιανικά περιβάλλοντα – αλλά κλήση σε ιεροποίηση-αγιοποίηση όλου του χρόνου της ζωής, η οποία καθορίζεται πλέον από την εσχατολογική ένταση, από την ενεργητική προσμονή της ολοκλήρωσης, της ακεραίωσης και της πληρότητας που έρχεται από το μέλλον.

Οι δαιμονικές δυνάμεις του κακού δεν ξορκίζονται και αποβάλλονται με την τέλεση καθαρμών και ιεροδραματικών τελετουργιών, αλλά με την εν Χριστώ κοινωνία και την ανθρώπινη συνεργασία στο θέλημα του Θεού. Ο χρόνος δεν είναι πλέον κύκλος που επαναλαμβάνεται, αλλά δραματική πορεία, ευθεία κίνηση, συνάντησης με το πρόσωπο του Χριστού.

Στη συνάφεια των παραπάνω, δεν είναι τυχαίο ότι ο θεμελιωτής του κλάδου της κοινωνιολογίας της θρησκείας Max Weber έκανε λόγο για «ξεμάγεμα του κόσμου» με τον Χριστιανισμό, κάτι που έθεσε τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της επιστήμης και της κοινωνικής προόδου και οδήγησε στην δημιουργία του σύγχρονου κόσμου, του νεωτερικού πολιτισμού.

Επίσης δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλοι χριστιανοί θεολόγοι του αιώνα μας – και ορθόδοξοι – μιλούν για το «τέλος της θρησκείας» με την χριστιανική Εκκλησία. Δεν υπάρχει πλέον εδώ διάκριση σε «ιερά και βέβηλα», ιερό και βέβηλο χρόνο, ιερούς και βέβηλους τόπους. Με την πρόσληψη της ανθρώπινης φύσεως και σύνολου του κτιστού από τον Χριστό, με την ένσαρκη επιφάνεια του Υιού του Θεού, το όλον της κτίσης, σύνολος ο χωροχρόνος αγιάζεται κοινωνώντας ασυγχύτως με το Θεό. Αυτό που απομένει είναι η ανθρώπινη συνέργεια στο έργο της αγιοποιήσεως του κόσμου που εγκαινίασε ο Χριστός.

---

[i] Βλ. ιδιαίτερα το έξοχο έργο του Κόσμος και Ιστορία. Ο μύθος της αιώνιας επιστροφής, μτφρ. Στρατής Ψάλτου, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, 1999. Αλλά και τα βιβλία του Σάββα Αγουρίδη, Οράματα και Πράγματα και Θεολογία και Επικαιρότητα.

Moto 1

Ο χριστιανός δεν αναπολεί «χαμένους παραδείσους», δεν επιστρέφει στις απαρχές, στα πρώτα, για να δώσει νόημα στη ζωή του, αλλά προγεύεται τα έσχατα.

Moto 2

Οι εορτές για την Εκκλησία δεν είναι ο ιερός χρόνος που διαχωρίζεται από τη βέβηλη καθημερινότητα, αλλά κλήση σε ιεροποίηση-αγιοποίηση όλου του χρόνου της ζωής.

Moto 3

Οι δαιμονικές δυνάμεις του κακού δεν ξορκίζονται και αποβάλλονται με την τέλεση καθαρμών και ιεροδραματικών τελετουργιών, αλλά με την εν Χριστώ κοινωνία και την ανθρώπινη συνεργασία στο θέλημα του Θεού

Χάρης Ανδρεόπουλος:Ο όρκος: Eνα θεολογικό σχόλιο...Πρέπει να ορκιζόμαστε, ή όχι;

Παλαιότερο αξιόλογο κείμενο του συναδέλφου Χάρη Ανδρεόπουλου για το ζήτημα του όρκου.Το δημοσιεύουμε βλέποντας πως ορισμένοι επαναφέρουν το θέμα..... 

ΘΕΟΛΟΓΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ Μ’ ΑΦΟΡΜΗ ΤΙΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ κ.κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ

Πρέπει να ορκιζόμαστε ή όχι;
* Τι επιτάσσει το Ευαγγέλιο, τι προτρέπουν οι Πατέρες της Εκκλησίας; * Tι απεφάσισε το ΣτΕ;

Του Χάρη Ανδρεόπουλου *

«Η κατάργηση του όρκου δεν δημιουργεί πρόβλημα στην Εκκλησία, αντιθέτως είναι συνέπεια της διδασκαλίας της», δηλώνει σε συνέντευξή του (στη κυριακάτικη «Καθημερινή», 28/12/2008,http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_100095_28/12/2008_297508 ) ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος, αναδεικνύοντας, εκ μέρους της διοικούσας Εκκλησίας, τη θεολογική διάσταση ενός απλού μεν, ωστόσο πολυβασανισμένου - για μικροπολιτικούς, κυρίως, λόγους – θέματος.

Για το ίδιο ακριβώς θέμα – και από την ίδια, τη θεολογική, οπτική - είχαμε αρθρογραφήσει στην «Ελευθερία», στις 28/09/2007 (σελ. 8), εξ αφορμής της άρνησης ενίων βουλευτών να προσέλθουν και να δώσουν στη νέα Βουλή τον νενομισμένο και καθιερωμένο (θρησκευτικό) όρκο. Επανήλθαμε με άρθρο μας στο τελευταίο τεύχος (Μαϊου 2008) του επιστημονικού περιοδικού της Δ/νσης Β/θμιας Εκπαίδευσης ν. Λάρισας, την «Εκπαιδευτική Κιβωτό» (σελ. 46, 47), όταν το θέμα της κατάργησης του όρκου απασχόλησε εκ νέου την επικαιρότητα μ΄ αφορμή την απόφαση (Φεβρουάριος 2008) του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), βάσει της οποίας «η διαδικασία του όρκου στο ιερό Ευαγγέλιο για την απόκτηση αδείας ασκήσεως δικηγορικού επαγγέλματος, που υποχρεώνει τους νέους δικηγόρους να δηλώνουν δημοσίως τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις, παραβιάζει τη θρησκευτική ελευθερία» (βλ. σχετικό ρεπορτάζ στην «Ε», 23/02/2008, σελ. 21).

Για το θέμα του όρκου στο δημόσιο διάλογο αντιπαρατίθενται συνήθως δύο ιδεολογικοποιημένες στη βάση τους απόψεις: α) εκείνων που για λόγους παράδοσης θέλουν να παραμείνουν τα πράγματα ως έχουν (να συνεχίσει, δηλαδή, να ισχύει το σημερινό καθεστώς της (θρησκευτικής) ορκοδοσίας, και β) εκείνων που θέλουν να καταργηθεί και το επιδιώκουν για λόγους ξεκάθαρα ιδεολογικοπολιτικούς, όπως π.χ. κάποιοι πολιτικοί σχηματισμοί και ενώσεις πολιτών, οι οποίοι τάσσονται αναφανδόν υπέρ ενός κοσμικού – άθρησκου κράτους («etat laique»). Και έχει απόλυτο δίκιο ο Αρχιεπίσκοπος όταν επισημαίνει ότι «η προσπάθεια της κατάργησης του θρησκευτικού όρκου, έτσι όπως επιδιώκεται σήμερα, δεν υποκρύπτει ενδιαφέρον για συνέπεια και ειλικρίνεια, αλλά έχει γίνει κι’ αυτή ένα αντιθρησκευτικό ιδεολόγημα».

Μιας και μιλάμε, όμως, για όρκο που προϋποθέτει τη θρησκευτική πίστη και ειδικότερα για μας τους ορθοδόξους χριστιανούς τη πίστη στον Τριαδικό Θεό, αξίζει να δούμε και μια τρίτη άποψη και συγκεκριμένα τη θεολογική, την οποία ανέδειξε ο Αρχιεπίσκοπος και η οποία , δυστυχώς, στον δημόσιο διάλογο, αν δεν αποσιωπάται, τουλάχιστον, υποβαθμίζεται. Επειδή, ωστόσο, για εμάς τους χριστιανούς η θεολογική θα πρέπει να είναι η άποψη που θα σηματοδοτεί τη στάση και τη συμπεριφορά μας απέναντι στο θέμα, αξίζει να δούμε τι λέγουν σχετικώς η Αγία Γραφή και οι Πατέρες.

* Ξεκινώντας από την Παλαιά Διαθήκη, διαβάζουμε στο Δεκάλογο: «Ου λήψει το όνομα του Κυρίου του Θεού σου επί ματαίω» («δεν θα προφέρεις καταχρηστικά το όνομα του Κυρίου, του Θεού σου», Εξ. 20,7. Δευτ. 5,11).

Περνώντας στη Καινή Διαθήκη ακούμε το Χριστό να λέει: «Εγώ δε λέγω υμίν μη ομόσαι όλως (…) έστω δε ο λόγος υμών ναι ναι, ού ού, το δε περισσόν τούτων εκ του πονηρού εστί…» («εγώ, όμως, σας λέω να μην ορκίζεστε καθόλου (…) να λέτε μόνο ναι ή όχι, καθετί πέρα απ’ αυτά προέρχεται από τον πονηρό», Ματθ. 5, 33 – 37). Σαφέστατη είναι η προτροπή που μας απευθύνει και ο αδελφόθεος Ιάκωβος στην Επιστολή του (5, 12): « Προ πάντων δε, αδελφοί μου, μη ομνύετε μήτε τον ουρανόν, μήτε την γήν , μήτε άλλον τινά όρκον. Ητω δε υμών το ναί, ναί, και το ού, ού, ίνα μη υπό κρίσιν πέσητε» («Προ παντός, αδελφοί μου, να μην ορκίζεσθε ούτε στον ουρανό, ούτε στη γή, ούτε να κάνετε άλλον όρκο. Ας είναι το «ναί» σας πραγματικό ναί, και το «όχι» σας πραγματικό όχι, για να μη βρεθείτε κατηγορούμενοι στη τελική κρίση»).

Πάμε στους Πατέρες της Εκκλησίας: Ο Μεγ. Βασίλειος επισημαίνει ότι ο όρκος απαγορεύθηκε μια για πάντα (Κανών 29). Στο ερώτημα πως μπορεί κάποιος να πείθει τους άλλους, όταν αποφεύγει τον όρκο, ο Αγ. Γρηγόριος ο Θεολόγος απαντά: με το λόγο και τη συμπεριφορά που θα πιστοποιεί το λόγο του ("Επη Ηθικά", PG 37, 940). O Aγ. Γρηγόριος ο Παλαμάς απορρίπτει επίσης τελείως τη χρήση του όρκου. Σε όσους δεσμεύθηκαν με όρκο προτείνει να τηρήσουν πιστά τις υποσχέσεις τους, αν αυτές είναι σύμφωνες με το θέλημα του Θεού, αλλά και να ζητήσουν ταυτόχρονα το έλεος του Θεού, γιατί ακόμη και σε περίπτωση ευορκίας δεν παύουν να είναι παραβάτες της εντολής ("Δεκάλογος κατά Χριστόν νομοθεσίας", P.G. 150, 1093 BC).

* Η χρήση, λοιπόν, του όρκου στη καθημερινή ζωή αποτελεί καταστρατήγηση της ρητής εντολής του Χριστού «μη ομόσαι όλως», όπως αναφέρει στην συνέντευξή του στη «Καθημερινή» και ο Αρχεπίσκοπος. Η απαράδεκτη αυτή κατάσταση, που είναι, αν μη τι άλλο, θεολογικά παράδοξη, εμφανίσθηκε - όπως επισημαίνει ο κορυφαίος καθηγητής Κοινωνιολογίας του Χριστιανισμού Γ. Μαντζαρίδης στο μνημειώδες έργο του «Χριστιανική Ηθική» (εκδ. Π. Πουρναρά, 1995, σελ. 415) - με την ανασύσταση του ελληνικού κράτους και έχει τις ρίζες της στη φιλοσοφία της βαυαροκρατίας που κυριαρχούσε στα διοικητικά πράγματα της χώρας τη περίοδο εκείνη (1833, με βασιλιά της ορθόδοξης Ελλάδος τον ρωμαιοκαθολικό Οθωνα και αντιβασιλιά επί των εκκλησιαστικών τον προτεστάντη Μάουρερ).Εξ αιτίας της δημιουργήθηκε η έντονη διαμάχη ανάμεσα στον Οικονόμο τον εξ Οικονόμων και τον Θεόκλητο Φαρμακίδη. Ο πρώτος ακολουθώντας την διδασκαλία, αλλά και τη πράξη της Εκκλησίας υποστήριξε ότι οι χριστιανοί δεν πρέπει να ορκίζονται. Αντίθετα, ο Φαρμακίδης θεώρησε τον όρκο επιτρεπτό, ιδίως όταν επιβάλλεται από την πολιτεία.

Αντιμετωπίζοντας το θέμα αυτό το Οικουμενικό Πατριαρχείο εξέδωσε το 1849 εγκύκλιο επιστολή «Προς τους απανταχού Ορθοδόξους» που υπογράφεται και από τους προκαθημένους των τριών άλλων πρεσβυγενών πατριαρχείων. Στη επιστολή αυτή καυτηριάζεται με δριμύτητα ή φαρμακίδειος άποψη ότι η χριστιανική πίστη δεν απαγορεύει τον όρκο και ότι οι πιστοί μπορούν να ορκίζονται στα δικαστήρια «απροκριματίστως και οσίως».- Βεβαίως είν’ αλήθεια ότι την ορκοδοσία την επέβαλε, όχι η Εκκλησία (πως θα μπορούσε άλλωστε; ), αλλά το …ανορθόδοξο - επί βασιλείας του ρωμαιοκαθολικού Οθωνος και αντιβασιλείας του προτεστάντου Μάουρερ – νεοσύστατο, τότε, ελληνικό κράτος, θέλοντας να «αξιοποιήσει» τη θρησκευτική συνείδηση των διαδίκων, των μαρτύρων και εν γένει των διοικουμένων για τους δικούς του σκοπούς. Πέρασαν, όμως, από τότε 180 και πλέον χρόνια. Οι καιροί για αλλαγές προς ορθόδοξη κατεύθυνση, δηλαδή για την κατάργηση της ορκοδοσίας και την αντικατάστασή της με άλλες διαβεβαιώσεις (όπως δίνουν οι νεοεκλεγόμενοι μητροπολίτες ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας) ή εγγυήσεις της αξιοπιστίας του μάρτυρα, ωρίμασαν.

Yπάρχει μάλιστα και η σχετικά πρόσφατη υπ’ αριθμ. 2601/1998 (ορθοδοξότατη!) απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) βάσει της οποίας έχει κάθε νόμιμο δικαίωμα να αρνηθεί να ορκισθεί εκείνος που επικαλείται κώλυμα για λόγους θρησκευτικής συνείδησης. Με την απόφαση αυτή δικαιώθηκε απόφοιτος του τμήματος Θεολογίας του παν/μίου Αθηνών ο οποίος προσέφυγε κατά της πράξεως του προέδρου του τμήματος που επέβαλλε υποχρεωτικά θρησκευτικό όρκο (καθομολόγηση). Ο απόφοιτος αρνήθηκε να ορκισθεί διότι ο όρκος είναι απαράδεκτος για το ορθόδοξο δόγμα το οποίο πρεσβεύει – και το ΣτΕ δεχόμενο τη προσφυγή του, ακύρωσε τη πράξη του προέδρου του τμήματος.

Το ΣτΕ πήρε θέση. Αναφορικά με την διοικούσα Εκκλησία, η μέχρι τώρα - δίκην Ποντίου Πιλάτου - «ουδέτερη» στάση επί του θέματος (αν συνάδει, ή όχι ο όρκος με το Ευαγγέλιο, με τη χριστιανική διδασκαλία), το μόνο που κατάφερε είναι να επιτείνει τη σύγχυση. Ο σημερινός Αρχιεπίσκοπος με τις δηλώσεις του διαλύει το νέφος αυτής της σύγχυσης και με λόγο πεντακάθαρο, κρυστάλλινο, προσεγγίζει το θέμα θεολογικά, πνευματικά. Από δώ και πέρα, πιστεύουμε ότι μια απλή επίσημη δήλωση – διακήρυξη της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας μας, ότι η θεολογία μας, ως ορθοδόξων χριστιανών, απαγορεύει τον όρκο, θα ήταν αρκετή για την κατάργηση της επιβολής του. Αλλά και θα έδινε οριστικά τέλος σ’ ένα θέμα τόσο απλό, αλλά τόσο βασανισμένο…

* Ο Χάρης Ανδρεόπουλος είναι δημοσιογράφος - θεολόγος ΑΠΘ (xaan@theo.auth.gr),συνεργάτης του Ρ/Σ της Ι. Μητρόπολης Λάρισας (96,3 FM), της εφημ. "Ελευθερία",








* To άρθρο δημοσιεύεται στην "Ελευθερία" (31/12/2008, σελ. 8,http://www.eleftheria.gr/viewarticle.asp?aid=5223&pid=19&CategoryID=19)

http://theologylar.blogspot.gr/2008_12_01_archive.html

Υλικό για τη γιορτή των Τριών Ιεραρχών

Φίλες και φίλοι,αγαπητοί συνάδελφοι,στη σελίδα μας και στην ετικέτα ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ μπορείτε να βρείτε υλικό(30 περίπου κείμενα ,άρθρα,σχόλια,ομιλίες κ.λ.π. ) για τη γιορτή των Τριών Ιεραρχών .Ηλεκτρονική διεύθυνση:http://e-theologia.blogspot.gr/search/label/%CE%A4%CE%A1%CE%95%CE%99%CE%A3%20%CE%99%CE%95%CE%A1%CE%91%CE%A1%CE%A7%CE%95%CE%A3

Η Εκκλησία :μια νέα πρόταση ζωής ή χώρος ανελευθερίας.

Βοιωτική εκκλησία Ι.Μ. Θηβών και Λεβαδείας: ΔΟΣ ΜΟΙ ΤΟΥΤΟΝ ΤΟΝ ΞΕΝΟΝ: Μία rock θεολογική συζήτηση με τον Ανδρέα Αργυρόπουλο μέρος β'



για όποιον ενδιαφέρεται να ακούσει και την υπόλοιπη συζήτηση....




Βοιωτική εκκλησία Ι.Μ.Θηβών και Λεβαδείας:ΔΟΣ ΜΟΙ ΤΟΥΤΟΝ ΤΟΝ ΞΕΝΟΝ: Μία rock θεολογική συζήτηση με τον Ανδρέα Αργυρόπουλο μέρος α'

Βοιωτική εκκλησία Ι.Μ. Θηβών και Λεβαδείας: ΔΟΣ ΜΟΙ ΤΟΥΤΟΝ ΤΟΝ ΞΕΝΟΝ: Μία rock θεολογική συζήτηση με τον Ανδρέα Αργυρόπουλο γ' μέρος


Βοιωτική εκκλησία Ι.Μ. Θηβών και Λεβαδείας: ΔΟΣ ΜΟΙ ΤΟΥΤΟΝ ΤΟΝ ΞΕΝΟΝ: Μία rock θεολογική συζήτηση με τον Ανδρέα Αργυρόπουλο μέρος δ'

ΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ: Πρόσληψη και Ανακαίνιση

Πρόσληψη και Ανακαίνιση. Κοντάς μας ο κ. Θανάσης Παπαθανασίου, Δρ. Θεολογίας, Αρχισυντάκτης του περιοδικού "Σύναξη" και καθηγητής στο Λύκειο Ζεφυρίου.

Εκπομπή διαλόγου με θεολογική θεματολογία. Κάθε Κυριακή 12.00-14.00 και 00.00-02.00 από το Ραδιοφωνικό Σταθμό της Εκκλησίας της Ελλάδος 89,5 FM.

Τα συσσίτια της Εκκλησίας και τα συσσίτια της Χρυσής Αυγής

Παπαγιάννης Κώστας

Ημερομηνία δημοσίευσης: 06/01/2013

Η διάλυση του κοινωνικού κράτους και η πτώση του βιοτικού επιπέδου που έχουν επιφέρει οι μνημονιακές πολιτικές έχουν αφήσει ανοικτό πεδίο στη δημαγωγία της Χρυσής Αυγής, η οποία προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τα χειρότερα ένστικτα επιβίωσης του εξαθλιωμένου ανθρώπου καθιερώνοντας συσσίτια «μόνο για Έλληνες». Αυτά τα συσσίτια έχουν έναν «στόχο», ακόμα κι αν οι ηγέτες της Χρυσής Αυγής δεν το παραδέχονται, κι αυτός είναι η Εκκλησία, στα συσσίτια της οποίας ανέκαθεν σιτίζονταν και μετανάστες, αφού οι κανόνες της Εκκλησίας δεν επιτρέπουν διαχωρισμούς ανάμεσα σε εθνικότητες, ακόμα και θρησκείες, όταν ο πλησίον έχει ανάγκη.

Αλληλεγγύη για τους πεινασμένους ή φιέστες για τη δημιουργία πελατειακών δικτύων;

Η Χρυσή Αυγή έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό τις φιέστες παροχής τροφίμων «μόνο σε Έλληνες» σε μεγάλους δημόσιους χώρους και με την απαιτούμενη κάλυψη από τα ΜΜΕ. Σε κάποιες περιπτώσεις, η Χρυσή Αυγή επιδίωξε, χωρίς αποτέλεσμα, συνεργασία με την Εκκλησία, προτείνοντας παροχή τροφίμων με τον όρο της δημοσιοποίησης της προέλευσής τους, κίνηση που δείχνει τη σαφή διάθεση της Χρυσής Αυγής να αποκομίσει πολιτική υπεραξία από το «φιλάνθρωπο» έργο της και να δημιουργήσει νέα πελατειακά δίκτυα ψηφοφόρων. Παρόμοια πρωτοβουλία της ναζιστικής οργάνωσης για αιμοδοσία «μόνο για Έλληνες» αντιμετώπισε την αντίδραση ιατρικών οργανώσεων, καθώς παραβιάζει ευθέως την ηθική του ιατρικού επαγγέλματος.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η αντίθεση της Χρυσής Αυγής στη στάση της Εκκλησίας απέναντι στους μετανάστες ξεκίνησε από την αρχή και στον τόπο της εκκόλαψης του φιδιού, δηλαδή τον Αγ. Παντελεήμονα. Ο εφημέριος του ναού είχε δεχτεί απειλές από τα μέλη της οργάνωσης επειδή τάιζε τους εκατοντάδες εξαθλιωμένους Αφγανούς πρόσφυγες που ζούσαν για εβδομάδες στην πλατεία της Εκκλησίας, σε μια περιοχή όπου η Χρυσή Αυγή επένδυσε πολλά για να δημιουργήσει την «εικόνα» της.

Το προσωπείο του «ευσεβή»

Η φιλανθρωπία είναι ένα μόνο από τα προσωπεία που φορά κατά καιρούς η ναζιστική οργάνωση για να κρύψει την αλήθεια της πολιτικής της. Ένα από αυτά τα προσωπεία είναι αυτό του «ευσεβή». Παρά τις παγανιστικές ανησυχίες αρκετών μελών της στο παρελθόν, μεταξύ των οποίων και του ίδιου του αρχηγού της, η Χρυσή Αυγή επιδιώκει τώρα να εμφανιστεί ως υπερασπιστής της Εκκλησίας.

Η περίπτωση της παράστασης Corpus Christi έδειξε ότι τα δεδομένα είναι διαφορετικά. Η Εκκλησία καταδίκασε από την αρχή το ανέβασμα του θεατρικού έργου, που έχει συναντήσει παρόμοιες αντιδράσεις και στο εξωτερικό, αλλά απέφυγε οποιαδήποτε κινητοποίηση κατά της παράστασης, κάτι που έσπευσε να κάνει η Χρυσή Αυγή. Με τη συνεργασία λίγων μελών παραθρησκευτικών οργανώσεων, η Χρυσή Αυγή εμπόδισε την πρεμιέρα του έργου κι υποχρέωσε το ανέβασμα των υπόλοιπων παραστάσεων υπό αστυνομική παρουσία, πριν οι συντελεστές της παράστασης αναγκαστούν να «ρίξουν» πρόωρα αυλαία.

Μέτωπο στην Εκκλησία κατά της Χρυσής Αυγής

Παρά το «θεάρεστο» έργο της, η Χρυσή Αυγή δέχτηκε αμέσως πυρά από μητροπολίτες, που την επέκριναν για τη στάση της, για τη γενικότερη πολιτική της κατά των μεταναστών, αλλά και για την προσπάθειά της να εμφανιστεί ως υπερασπιστής της Εκκλησίας. Πρώτος ο μητροπολίτης Σιατίστης Παύλος μίλησε με σκληρά λόγια κατά της Χρυσής Αυγής χαρακτηρίζοντας τις επιθέσεις κατά των μεταναστών αντιχριστιανικές. Ακολούθησαν πολλές ακόμη δημόσιες δηλώσεις μητροπολιτών κατά της Χρυσής Αυγής, αλλά και του ίδιου του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου, που τόνισε ότι «η Εκκλησία δεν έχει ανάγκη από προστάτες και σωτήρες».

Στις αντιδράσεις διακρίνονται δύο γραμμές, από τη μια μεριά μια πιο επιθετική, με καταδίκη της ρητορείας της Χρυσής Αυγής ως επί της ουσίας αντιχριστιανικής, κι από την άλλη μια μετριοπαθέστερη γραμμή «δυσαρέσκειας» για την προσπάθεια της Χρυσής Αυγής να εμφανιστεί ως υποστηρικτής της Εκκλησίας. Δυστυχώς υπήρξε και μια τρίτη γραμμή, από τους υπερσυντηρητικούς μητροπολίτες Καλαβρύτων Αμβρόσιου και Πειραιώς Σεραφείμ, που συνέπλευσαν με τη Χρυσή Αυγή για να δεχτούν επικρίσεις από άλλους μητροπολίτες για αυτή τους τη στάση.

Το μέτωπο της Εκκλησίας κατά της Χρυσής Αυγής είναι πολύ σημαντικό, όχι μόνο γιατί διευρύνει το αντιφασιστικό τόξο, αλλά και γιατί αποτρέπει ένα σημαντικό σε μέγεθος ακροατήριο συντηρητικών, στην πλειοψηφία τους, ανθρώπων από το δεχτούν εύκολα τα ρατσιστικά κηρύγματα της Χρυσής Αυγής. Οι διαχρονικές ευθύνες της Εκκλησίας για την άνοδο του εθνικιστικού συναισθήματος, ιδιαίτερα κατά την περίοδο του Χριστόδουλου, είναι δεδομένες, όπως κι η συμβολή των οικονομικών σκανδάλων στα οποία μπλέχτηκαν (κι όπως φαίνεται συνεχίζουν να εμπλέκονται) παράγοντες της Εκκλησίας στη δημιουργία μιας γενικότερης αποστροφής προς το «σύστημα». Όμως πολλοί ιεράρχες δείχνουν να αντιλαμβάνονται έγκαιρα τους κινδύνους της φασιστικής απειλής και να μη δείχνουν πρόθυμοι να προσφέρουν «άφεση αμαρτιών» στην Χρυσή Αυγή.

Οι μητροπολίτες Διδυμοτείχου και Ιλίου μιλούν στην "Αυγή" για τα συσσίτια

Η «Αυγή» επικοινώνησε με δύο μητροπολίτες που μας μετέφεραν τη θέση της Εκκλησίας για τη σίτιση των μεταναστών στα συσσίτια που διοργανώνει:

Μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου Δαμασκηνός:

Η Εκκλησία δεν κάνει διακρίσεις φυλής, εθνικότητας, θρησκείας και γλώσσας. Όλοι είναι παιδιά του Θεού. Το ανύσταχτο ενδιαφέρον της Εκκλησίας καλύπτει όλους τους συνανθρώπους μας που έχουν ανάγκη για ψωμί, ρούχα, ζέστη.

Δεν θα υποκαταστήσουμε την Πολιτεία. Το θέμα με τη μετανάστευση ήταν να μη φτάσουμε ώς εδώ. Από εκεί και πέρα πρέπει να βοηθήσουμε, αυτό είναι το καθήκον μας. Αν είναι ένας άρρωστος, μπορείς να τον αφήσεις χωρίς βοήθεια;

Μητροπολίτης Ιλίου, Πετρουπόλεως και Αχαρνών Αθηναγόρας:

"Ξένος ήμουν και με βάλατε στο σπίτι σας" (Μετάφραση Ματθ. κε' 31-46)

Αυτή η φράση του Χριστού από την περικοπή της κρίσεως τα λέει όλα για τη στάση της Εκκλησίας απέναντι σε κάθε ξένο. Ο Χριστός στην ίδια περικοπή μάς βεβαιώνει «ό,τι εκάνατε στον καθένα από αυτούς τους ασήμαντους αδελφούς μου, σε μένα το κάνατε».

Η Εκκλησία βλέπει στο πρόσωπο του πεινασμένου ξένου μετανάστη μια ευκαιρία διακονίας και προσφοράς αγάπης, ενώ αναγνωρίζει ότι όλοι έχουμε ίδια δικαιώματα στη ζωή, αφού πλαστήκαμε σαν εικόνες του Θεού.

Η Εκκλησία, με την προσφορά συσσιτίου και ιματισμού, ακόμα και σε ξένους, εφαρμόζει την ευαγγελική ρήση «η αγάπη ουδέποτε εκπίπτει» κι ιδιαίτερα σε περιπτώσεις διαφορετικότητας φυλής, χρώματος ή θρησκείας.

Με δύο λόγια, κάνει πράξη το σοφό γνωμικό «Ξένους ξένιζε, μη λαθών Χριστόν ξενίσης», δηλαδή να είσαι φιλόξενος, μήπως κατά λάθος φιλοξενήσεις τον ίδιο τον Χριστό.

Η προσφορά φαγητού και ιματισμού είναι άσχετη με το θέμα απόδοσης ιθαγένειας ή υπηκοότητας ή άδειας παραμονής. Εκεί η Εκκλησία δεν εκφέρει άποψη, γιατί είναι θέμα πολιτικής του κράτους.

http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=740491

Ο οικουμενικός διάλογος στον 21ο αιώνα.Πραγματικότητες - προκλήσεις - προοπτικές

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΠΡΟΣ ΤΙΜΗΝ ΤΟΥ


ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ κ. ΠΕΤΡΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗ


ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ


ΣΧΟΛΗΣ ΤΟΥ ΑΠΘ


ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:


Δευτέρα 14-01-2013


Α. ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΝΑΡΞΗ


18.30-20.30: Προσφωνήσεις


Χαιρετισμός του Γενικού Γραμματέα του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών από τον Αναπληρωτή Γενικό Γραμματέα Γεώργιο Λαιμόπουλο. Βίος και έργο του τιμώμενου από τον Λέκτορα κ. Μόσχο Γκουτζιούδη.


Αντιφώνηση και επίσημη διάλεξη του τιμώμενου καθ. κ. Πέτρου Βασιλειάδη με θέμα: Βίβλος και Οικουμένη.





Τρίτη 15-01-2013
Β. ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ


Α΄ Συνεδρία 9:00-10:30. Πρόεδρος: Μητροπολίτης Προύσης Ελπιδιφόρος Λαμπρυνιάδης, Αν. Καθηγητής του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας.


α. Μ. Πρωτοπρεσβύτερος π. Γεώργιος Τσέτσης, Μόνιμος Αντιπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Έδρα του Π.Σ.Ε.: Ο Οικουμενικός Διάλογος στον 21οαιώνα: Πορεία μετ΄ εμποδίων;


β. Αλ. Παπαδερός, Συνιδρυτής και πρ. Γεν. Διευθυντής της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης, Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ε.τ. και μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών: Οικουμενικά κεκτημένα και οφειλόμενα.


γ. Αθ. Βλέτσης, Καθηγητής Δογματικής, Ηθικής και Οικουμενικής Θεολογίας Τμήμα Ορθοδόξου Θεολογίας του Πανεπιστημίου του Μονάχου: Επιστροφή στην Ορθοδοξία; Ποιο είναι το μοντέλο ενότητας των Εκκλησιών για την Ορθόδοξη Εκκλησία;


δ. Συζήτηση


Β΄ Συνεδρία 10.30-12.00. Πρόεδρος: Μ. Κωνσταντίνου, Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας.


α. Γρ. Λαρεντζάκης, Ομ. Καθηγητής και πρ. προϊστάμενος του Τμήματος Ορθόδοξης θεολογίας του Πανεπιστημίου του Graz/Αυστρία: Οι Θεολογικοί Διάλογοι και ο ρόλος των Θεολογικών Σχολών στην Οικουμένη του 21ου αιώνα.


β. Κ. Μυγδάλης, Δρ. Τμήματος Θεολογίας, Σύμβουλος της Γραμματείας της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας: Ο Οικουμενικός Διάλογος και η πολιτική – κοινοβουλευτική διάστασή του.


γ. Ι. Πέτρου, Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας: Το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών και τα προβλήματα του φυσικού περιβάλλοντος.


δ. Συζήτηση


Διάλειμμα – Καφές 12.00-12.30


Γ΄ Συνεδρία 12.30-14.00: Πρόεδρος: Χρ. Σταμούλης, Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας.


α. Δ. Κούκουρα, Καθηγήτρια του Τμήματος Θεολογίας: Το Global Christian Forum και η συμβολή του στην Οικουμενική Κίνηση.


β. Α. Κεσελόπουλος, Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας: Ο διαλογικός και διαλεκτικός χαρακτήρας της Ορθοδοξίας. Ποιμαντική και ιεραποστολική προσέγγιση.


γ. Ε. Κασσελούρη, Δρ. Τμήματος Θεολογίας και Διδάσκουσα στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο: Ορθόδοξη Ερμηνευτική και οικουμενικός διάλογος στο έργο του Πέτρου Βασιλειάδη.


δ. Συζήτηση


Γεύμα 14.30-16.00


Δ΄ Συνεδρία 17.00-18.30: Πρόεδρος: π. Βασίλειος Καλλιακμάνης, Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας.


α. Γ. Μαρτζέλος, Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας: Η θεολογία του σπερματικού λόγου και η σημασία της για τους διαχριστιανικούς και διαθρησκειακούς διαλόγους.


β. Σ. Τσομπανίδης, Επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας: Κοινωνική ή πνευματική και εκκλησιαστική διάσταση της Οικουμενικής Κίνησης; Η σημασία της υπέρβασης μιας παλιάς έντασης ενόψει των προκλήσεων της παγκοσμιοποίησης.


γ. π. Γεώργιος Μπασιούδης, Δρ. Τμήματος Θεολογίας, ιερατικός προϊστάμενος της ενορίας Mannheim και πρ. Πρόεδρος του Διαχριστιανικού-Οικουμενικού Συμβουλίου (ACK) του Mannheim/Γερμανία: Βιβλικές προκλήσεις και Οικουμενική Κίνηση. Μήπως τελικά τίποτε δεν είναι τυχαίο στη ζωή των ανθρώπων;


δ. Συζήτηση


Διάλειμμα – Καφές 18.30-19.00


Ε΄ Συνεδρία 19.00-20.30: Πρόεδρος: Π. Παχής, Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας.


α. Δ. Πασσάκος, Επίκουρος Καθηγητής Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθήνας: Εκ βαθέων αναφορά στο πρόσωπο και το έργο του Καθηγητή Π. Βασιλειάδη.


β. Α. Ζιάκα, Επίκουρη Καθηγήτρια του Τμήματος Θεολογίας: Ο Διαθρησκειακός Διάλογος και η Χριστιανικής Μαρτυρία στο πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ. Η συμβολή του καθηγητή Πέτρου Βασιλειάδη.


γ. Π. Καλαϊτζίδης, Δρ. Τμήματος Θεολογίας, Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών της I. Mητροπόλεως Δημητριάδος: Η εσχατολογική προοπτική στη θεολογία του Πέτρου Βασιλειάδη και η σημασία της για τον εν εξελίξει οικουμενικό διάλογο.


δ. Συζήτηση


Δεξίωση 20.30-21.30

Η Μητρόπολη Σύρου τιμά τον ιεροεξεταστή της Μακρονήσου, «Άγιο Πρεβέζης» Στυλιανό.

Εναλλακτική κίνηση πολιτών Τήνου

Με την ευκαιρία των δηλώσεων του μητροπολίτη Σισανίου και Σιατίστης Παύλου για την Χρυσή Αυγή, είχαμε υποβάλει σχετικό ερώτημα στο Σεβασμιότατο μητροπολίτη Σύρου Δωρόθεο .

Δείτε το ερώτημα που υποβάλαμε εδώ:

Μάταια περιμέναμε την απάντηση,  είτε απευθείας, είτε με δηλώσεις σε άλλα «φιλικά» προσκείμενα μέσα.

Φαίνεται, όμως, ότι ο κύριος Δωρόθεος αποφάσισε τελικά να απαντήσει αλλιώς.

Στέλνοντας  πρόσκληση για διάφορες εκδηλώσεις που θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 16 Δεκέμβρη: «προς τιμή και μνήμη του αοιδίμου Τηνίου Ιεράρχου Νικοπόλεως και Πρεβέζης, Στυλανού (Κορνάρου)».

Ο Στυλιανός Κορνάρος σε τελετή ''εθνικής διαπαιδαγώγησης" στη Μακρόνησο. Δίπλα του, ο διοικητής του στρατοπέδου Σκαλούμπακας. (Φωτό "Το Ποντίκι")

Ποιος ήταν ο «Άγιος Πρεβέζης»;  Παρακάμπτουμε  την εμπλοκή του σε ροζ σκάνδαλα που οδήγησαν στην καθαίρεσή  του από την μητρόπολη Πρεβέζης, το 1979, αφού κρίθηκε από την ιερά σύνοδο «ένοχος βαρύτατου σκανδαλισμού του πληρώματος της εκκλησίας»,  γιατί δεν ενδιαφέρουν το παρόν σημείωμα και αντιγράφουμε από την el.wikipedia.org:

«Υπηρέτησε ως Ιεροκήρυκας στη Μητρόπολη Σύρου. Μετά τις σπουδές του διορίσθηκε στην Μακρόνησο, τόπο κράτησης αριστερών πολιτικών κρατουμένων, ως στρατιωτικός ιερέας. Εκεί αναφέρεται ότι μαζί με τον επόμενο δικτάτορα Δημήτριο Ιωαννίδη βιαιοπράγησε εναντίον κρατουμένων, πράγμα ασύμβατο με τα ιερατικά του καθήκοντα, αλλά και αποκάλυψε στοιχεία εξομολογήσεων κρατουμένων στην ΕΣΑ. Αργότερα εξελέγη Μητροπολίτης Νικοπόλεως και Πρεβέζης και η δημόσια δράση του ήταν πολλαπλή χάρις στις καλές του προσωπικές σχέσεις με ηγετικά στελέχη της Στρατιωτικής Δικτατορίας.»

Επιπλέον, σύμφωνα με μαρτυρίες αντιστασιακών πολιτικών κρατουμένων ο εν λόγο ρασοφόρος «κάρφωνε» τυχών πληροφορίες στους διοικητές του στρατοπέδου, που αποσπούσε μέσω της εξομολόγησης. 

Γ΄ Τάγμα, 1948. Δοξολογία μπροστά στο «Ηρώον». Επάνω, ο στρατιωτικός ιερέας Στυλιανός Κορνάρος και πίσω του ο διοικητής Σκαλούμπακας

Στη συνέχεια, ένα μικρό απόσπασμα του Γιάννη Παπανικολάου, αντιστασιακού και εξόριστου στη Μακρόνησο:

«Αλλά ας πάμε τώρα στο Μακρονήσι. Μετά τα φοβερά γεγονότα του Φλεβάρη του 1948 εντάσσεται το πιο κάτω περιστατικό. Το Γενικό Επιτελείο έστειλε εκεί – όπως είναι γνωστό – τον Μπαϊρακτάρη ενίσχυση με το περιπολικό και από ξηρά και θάλασσα ρίξανε στο ψαχνό στους 7.000 του τρίτου τάγματος, όπως ονόμαζαν τους στρατιώτες που είχαν υπηρετήσει στον ΕΛΑΣ. Το μακελειό με τους εκατοντάδες νεκρούς, τραυματίες, τρελούς και τσακισμένους με τις σχοινόριζες και τους βούρδουλες είχε τελειώσει. Συνεχιζόταν τώρα εντατικά η καταπίεση και η ταπείνωση. Οι Αλφαμίτες, το Άλφα δύο και ο Στυλιανός Κορνάρος, σαν εκπρόσωπος της Εκκλησίας, είχαν αναλάβει τώρα το έργο της εξυγίανσης του τάγματος...

Μεγάλη βδομάδα. Από το βήμα ο Κορνάρος καλεί τους αμαρτωλούς να μετανοήσουν, να προσευχηθούν και να ακούσουν «για το καλό» τους τους Αλφαμίτες... Ήξεραν οι κρατούμενοι τις προεκτάσεις και συνέπειες από τις εξομολογήσεις που ζητούσε ο Στυλιανός. Όμως, υπάρχουν και αδύνατοι άνθρωποι. Ένας τέτοιος – δε γράφω το όνομά του για να μην τον πληγώσω αν είναι ακόμα στη ζωή - θέλει να εκτελέσει τα θρησκευτικά του καθήκοντα. Αποφάσισε να εξομολογηθεί. Αλλά κάτω από τις επίμονες ερωτήσεις του σημερινού δεσπότη της Πρέβεζας, υποχρεώθηκε να δώσει με ειλικρίνεια τα ονόματα των οργανωμένων στο χωριό του, αλλά και όσων ήξερε μέσα στο τάγμα.

Ο Στυλιανός, μετά τη θρησκευτική ανάκριση, κατέθεσε την έκθεση της «εξομολόγησης» του θύματός του στο Α2. Αυτή ήταν η επίσημη δουλειά του (δηλαδή χαφιεδισμός), από αυτήν έπαιρνε το μισθό του. Το Α2 κάλεσε τον εξομολογηθέντα και του ζήτησε να πει όλη την αλήθεια – τη θεωρούσαν λειψή την εξομολόγηση – με το καλό. Τον βασάνισαν φριχτά, ενώ πάνω στο μαρτύριο ο Κορνάρος με το ευαγγέλιο στο χέρι διέκοπτε λέγοντας σαρκαστικά:

-Τέκνον μου, μην κρύβεις τίποτα, πέστα όλα να ξαλαφρώσει η ψυχή σου. Πέστα και θα προσευχηθώ στον Κύριο για σένα...

Δεν πρόφτασα να τελειώσω. Σηκώθηκε απότομα όρθιος, έβγαλε από την πίσω τσέπη του παντελονιού ένα πιστόλι και μ' αυτό προτεταμένο μου ζητούσε να τον ακολουθήσω. Αδιαφόρησα και με σπουδή βγήκα από την πόρτα. Πίσω μου ο Στυλιανός φώναζε αλτ, αλτ! Χάθηκα ωστόσο στις σκηνές και το όνομά μου δεν μπόρεσε να το μάθει γιατί αρνήθηκαν όλοι να του το δώσουν...»

Αυτόν τον δεδηλωμένο αντικομουνιστή, εμφυλιοπολεμικό λειτουργό και χουντικό ιερωμένο, θυμήθηκε ο κύριος Δωρόθεος  και η διοικούσα του ΠΙΙΕΤ επιτροπή (σύμφωνα με την πρόσκληση) να τιμήσουν. Σήμερα μάλιστα, που η δράση της φιλοχουντικής  Χρυσής Αυγής, δηλητηριάζει την ελληνική κοινωνία.

Περιμένουμε να δούμε τα δημοκρατικά αντανακλαστικά των εκπροσώπων της Πολιτείας , του δήμου και των …φίλων του Βενιζέλου!



http://xanemo.blogspot.gr/

Ανδρέα Χ. Αργυρόπουλου:Ο ρόλος του Κλήρου στην Ορθόδοξη Εκκλησία

Απόσπασμα εισήγησης στον Πολιτιστικό Σύλλογο Καρυάς Τήνου.Πρώτη δημοσίευση, εφημερίδα ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ  1-4-2004.

Αλβανοί κληρικοί απαντούν στις επιθέσεις εναντίον του Αναστάσιου

Κληρικοί της Αρχιεπισκοπής Τιράνων επίσκοποι, πρεσβύτεροι και μοναχοί, αποκρούουν τα βέλη που ρίπτουν ακραίοι κύκλοι συμπατριωτών τους

Οι 42 , Επίσκοποι, ιερείς και μοναχοί της Αρχιεπισκοπής Τιράνων με κοινό κείμενό τους απαντούν στα πρόσφατα συκοφαντικά δημοσιεύματα

Οι επιθέσεις που δέχεται το τελευταίο χρονικό διάστημα ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Αλβανίας προκάλεσαν αγανάκτηση στους Χριστιανούς Ορθοδόξους της Αλβανίας.

Η επιστολή της Ερυθρόμαυρης Συμμαχίας, όπως έγραψε την Πέμπτη «Το ΒΗΜΑ», φαίνεται ότι αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου των ενεργειών των ακραίων στοιχείων της Αλβανίας που το τελευταίο διάστημα εντείνονται, ενώ φαίνεται ότι έχουν διατυπωθεί ακόμη και απειλές κατά της ζωής του κ. Αναστασίου. Γι αυτό και 42 επίσκοποι, πρεσβύτεροι, διάκονοι και μοναχοί που υπηρετούν στην Εκκλησία της Αλβανίας με κοινό κείμενό τους έσπευσαν να εκφράσουν την αγανάκτισή τους για τις αβάσιμες κατηγορίες εναντίον του Προκαθήμενου της Εκκλησίας τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που είναι δημοσιευμένα στην ιστοσελίδα της Ορθόδοξης Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Αλβανίας ο αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος, στα είκοσι χρόνια της διακονίας τους, έχει χειροτονήσει 146 κληρικούς που υπηρετούν σε όλη την Αλβανία (Αρχιεπισκοπή Τιράνων, Μητρόπολη Βερατίου, Κορυτσάς και Αργυροκάστρου).

Η αναγνώριση του έργου της Αρχιεπισκοπής, επιβεβαιώνεται και από την αντίδραση της κυβέρνησης της χώρας, στις επιθέσεις. Σύμφωνα με συνέντευξη του αρχιεπισκόπου Αναστάσιου στην εφημερίδα «Εθνικός Κήρυκας» της Βοστόνης, στην ερώτηση «ποια στάση κρατά απέναντί σας η επίσημη κυβέρνηση της Αλβανίας», είπε: «για να δείτε το παράδοξο που υπάρχει εδώ, τα Χριστούγεννα μας επισκέφθηκε ο Πρωθυπουργός της χώρας ο οποίος έπλεξε το εγκώμιο για τη συμβολή του Αρχιεπισκόπου γενικότερα στην Αλβανία, μας επισκέφθηκε η πρόεδρος της Βουλής η κ. Τοπάλι με όλη την επισημότητα. Την Πέμπτη είχαμε ένα γεύμα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον κ. Νισάνι όλοι οι θρησκευτικοί ηγέτες της χώρας και τα πράγματα κυλούν κανονικά σαν να μην υπάρχει τίποτε ούτε η πρώτη απογραφή, ούτε η δεύτερη φωνή των ακραίων εθνικιστών εδώ».

Στην ερώτηση εάν φοβάται απάντησε «όχι, όχι καθόλου» και συμπλήρωσε πως «εμείς δεν θεωρούμε κανέναν εχθρό, οι άλλοι μπορεί να μας βλέπουν έτσι, αλλά για μας όλοι είναι πρόσωπα σεβαστά τα οποία το μόνο που έχομε να τους πούμε είναι φροντίστε να λέτε την αλήθεια και να μην οδηγείτε τον κόσμο σε λάθος κατεύθυνση».

Αλλωστε και οι 42 κληρικοί της Αρχιεπισκοπής Τιράνων στην επιστολής τους επισημαίνουν ότι «και στα προηγούμενα χρόνια, κατά καιρούς, είχαν διατυπωθεί παρόμοιες απειλές. Όπως ο ίδιος δηλώνει, όποιος είναι αφοσιωμένος στον Θεό της αγάπης και εργάζεται με συνέπεια για την ειρηνική συνύπαρξη, για την ανακούφιση των πασχόντων και για την αλληλεγγύη των λαών δεν φοβάται κανένα και τίποτε, ούτε τον θάνατο. "Η αγάπη έξω βάλλει τον φόβον"».

Συγκεκριμένα ολόκληρη η επιστολή έχει ως εξής:

«Η Ορθόδοξος Αυτοκέφαλος Εκκλησία της Αλβανίας, από το 1992 μέχρι σήμερα υπό την ηγεσία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κ. Αναστασίου, έχει θέσει ως αρχή της να μη συνδέεται ή αντιπαρατίθεται με πολιτικά κόμματα. Είναι αφοσιωμένη στο θρησκευτικό της έργο, με τις πολλές κοινωνικές, εκπαιδευτικές, πολιτιστικές και άλλες πρωτοβουλίες.

Μετά τη δημοσίευση της Επισήμου Δηλώσεώς της σχετικά με τα ανακριβή αποτελέσματα της Απογραφής του 2011, εκδηλώθηκε μια σκληρή συκοφαντική επίθεση ενός πολιτικού σχηματισμού εναντίον του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου. Με βαριές κατηγορίες «για τις αντισυνταγματικές πράξεις», για συνεργασία με ακραίους εθνικιστικούς κύκλους της Ελλάδος και για «αντιαλβανική δραστηριότητα» «εναντίον εδαφικής ακεραιότητα/ος της Αλβανίας». Τέλος, ζήτησαν από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να αφαιρεθεί η Ανωτάτη διάκριση του Γεωργίου Καστριώτη Σκεντέρμπεη που τού απενεμήθη προ τριετίας.

Ασφαλώς, όσοι γνωρίζουν τον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο, και μεταξύ αυτών εμείς οι Κληρικοί της Αρχιεπισκοπής, όλοι Αλβανοί πολίτες, που τον παρακολουθούμε από κοντά και συνεργαζόμαστε μαζί του όλα τα χρόνια της παρουσίας του στην Αλβανία, γνωρίζουμε πολύ καλά ότι οι αναίσχυντα αναφερόμενοι χαρακτηρισμοί είναι αποκυήματα νοσηρής φαντασίας, εντελώς άδικοι και διαστρεβλώνουν την αλήθεια.

Επειδή όμως τα θέματα εθνικής και θρησκευτικής σημασίας είναι πολύ ευαίσθητα, ιδίως τον τελευταίο καιρό, και η παραπληροφόρηση μπορεί να επηρεάσει απληροφόρητους πολίτες και ιδίως νέους, θεωρούμε υποχρέωσή μας,  βάσει της πείρας μας, να δώσουμε κι? εμείς μια απάντηση, σαφή και οριστική, στη σειρά των ψευδών και αδίκων κατηγοριών, που με πείσμα επαναλαμβάνονται κατά καιρούς, παρά τις επανειλημμένες διαψεύσεις.

Ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος, κατά την τελευταία εικοσαετία ζει και εργάζεται ακούραστα μαζί μας. Έμεινε όλα αυτά τα χρόνια κοντά στον λαό ακόμη και στις πιο δύσκολες περιόδους (1997, 1999), βοηθώντας, με αγάπη και αυτοθυσία, όχι μόνο τους Ορθοδόξους αλλά και όσους είχαν ανάγκη, ανεξαρτήτως θρησκευτικών ή πολιτικών πεποιθήσεων. Είναι πασίγνωστη -όχι μόνο στην Αλβανία, αλλά και διεθνώς- η τεράστια συμβολή του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου στην πλήρη ανασυγκρότηση της Ορθοδόξου Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Αλβανίας και τη μεγαλύτερη άνθηση που γνώρισε η ιστορία της Εκκλησίας της Αλβανίας• και συγχρόνως στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας στους τομείς υγείας, παιδείας, κοινωνικής προνοίας και πολιτισμού. Και ακόμη, η πρωτοβουλία του, το 1999, να κινητοποιήσει παγκόσμιους χριστιανικούς οργανισμούς για να βοηθηθούν περίπου 33.000 πρόσφυγες από το Κοσσυφοπέδιο. Μόνο όσοι είναι τυφλωμένοι από φανατισμό δεν θέλουν να τα βλέπουν. Όμως το κολοσσιαίο έργο του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου δεν κατεδαφίζεται με υβριστικά λόγια, χαλκευμένα ψεύδη, αβάσιμες υποψίες συκοφαντικών ισχυρισμών. Οι εκατοντάδες χιλιάδες των Ορθοδόξων και άλλοι αμερόληπτοι Αλβανοί πολίτες, που παρακολουθούν το έργο του, γνωρίζουν πολύ καλά την πραγματικότητα.

Υπερβαίνει, πάντως, τα όρια του γελοίου, άνθρωποι εντελώς άσχετοι με την Ορθοδοξία,  που ίσως δεν έχουν καν ανάψει στην Εκκλησία ένα κερί, αλλά και γνωστοί υπονομευτές της,  να εμφανίζονται ως προστάτες των Αλβανών Ορθοδόξων, ως ειδικοί στην Eκκλησιαστική Ιστορία της Ορθοδοξίας, και να αποφαίνονται πάνω σε θέματα Εκκλησιαστικού Κανονικού Δικαίου.

Τελικά δε να επιχειρούν να δώσουν συμβουλές στους Αλβανούς Ορθοδόξους για το ποιά πρέπει να είναι η εκκλησιαστική ηγεσία τους. Εμείς, οι Αλβανοί κληρικοί ως και εκατοντάδες χιλιάδες Ορθόδοξοι Αλβανοί υπήκοοι, που ακολουθούμε με αφοσίωση τον ηγέτη μας, δεν είμαστε ούτε αφελείς ούτε λιγότερο πατριώτες. Διαθέτουμε πείρα, κρίση και ήθος. Γνωρίζουμε πολύ καλά τον Αρχιεπίσκοπό μας, ότι ζει και συμμερίζεται τις δυσκολίες της ζωής μας, βοηθώντας τους πάντες, χωρίς διάκριση.

 Όσον αφορά το παράσημο Σκεντέρμπεη, όπως καλά γνωρίζουμε, ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος είναι επίσης επίτημος δημότης Τιράνων και Κορυτσάς και δεν στερείται από μεγάλες διακρίσεις. Η γενικότερη διεθνής συμβολή του στη Θρησκειολογική Επιστήμη, στον διαθρησκειακό διάλογο και την ειρηνική συνύπαρξη λαών και θρησκειών έχει διεθνώς αναγνωρισθεί και τιμηθεί με πανεπιστημιακά διδακτορικά διπλώματα (17) και διεθνή βραβεία (25) από πολλές χώρες. Έχει προσέτι εκλεγεί Πρόεδρος του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών (Γενεύη) και επίτιμος Πρόεδρος της Παγκοσμίου  Διασκέψεως των Θρησκειών για την Ειρήνη (Νέα Υόρκη). Όλες αυτές οι διακρίσεις του Αρχιεπισκόπου μας αντανακλούν τιμητικά και στην Ορθόδοξη Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Αλβανίας, αλλά και στην ίδια τη χώρα.

Όσο για τις συμβουλές, ή, μάλλον, τις απειλές εναντίον της ζωής του, δεν ανησυχεί, ούτε τον φοβίζουν. Και στα προηγούμενα χρόνια, κατά καιρούς, είχαν διατυπωθεί παρόμοιες απειλές. Όπως ο ίδιος δηλώνει, όποιος είναι αφοσιωμένος στον Θεό της αγάπης και εργάζεται με συνέπεια για την ειρηνική συνύπαρξη, για την ανακούφιση των πασχόντων και για την αλληλεγγύη των λαών δεν φοβάται κανένα και τίποτε, ούτε τον θάνατο. "Η αγάπη έξω βάλλει τον φόβον"».

http://www.tovima.gr/society/article/?aid=490804