Δημήτρης Καραβασίλης:Θεοφάνεια Στην Ιμβρο

Ανήμερα τα Φώτα, μετά τη λειτουργία, ο Μεγάλος αγιασμός. Η τελετή του αγιασμού γινόταν στις βρύσες και μόνο στο Κάστρο που ήταν το λιμάνι του νησιού, έριχναν τον Σταυρό στην θάλασσα. Τα θαλασσολυκόπουλα έπεφταν στα παγωμένα νερά να τον πιάσουνε. Ο παπας πετούσε ο σταυρό στην θάλασσα λεύτερα και με όση δύναμη είχε και το "ψάρεμα" δεν ήταν δουλειά του καθενός γι' αυτό όσοι είχαν το κουράγιο να κάνουνε το παγωμένο βάφτισμα μοιράζονταν εξίσου με αυτόν που τον ανέβαζε καιτην τιμή και την περηφάνεια και τα χρήματα. Γιατί η παρέα μετα την τελετή έβαζε το Σταυρό σε έναν δίσκο και τον περιέφερε σε όλο το νησί και καθένας που τον χαιρετούσε έδινε ένα γερό μπαξίσι στα άφοβα παιδιά. Αυτά γίνονταν στο Κάστρο.
Στα άλλα χωριά η πομπή με τον κλήρο, τα εξαπτέριγα και την εικόνα της Βάφτισης μπροστά, ξεκινούσε από την εκκλησία για μια βρύση σκεπαστή. Πίσω ακολουθούσε όλος ο λαός. Ένας κόσμος χαρούμενος και γελαστός, ένας κόσμος ξέγνοιαστος και αισιόδοξος.
Σήμερα ήταν ανοιχτά τα ουράνια, όλοι είχαν ξαστερο το νου και τις πόρτες της καρδιάς ανοιχτές. Δεν είχανε τίποτα να κρύψουνε από το Θεό και ήθελαν να είναι ανοιχτός ο δρόμος, έτσι που όλες οι ευχές και οι λαχτάρες τους να φτάσουν λέφτερες και να προλάβουν ανοιχτές τις Πύλες του Ουρανού!
Για τους απλούς νησιώτες του ξωμάχους και τους θαλασσοδαρμένους δεν ήταν ένα τυπικό χρέος αυτό, δεν ήταν μια πορεία, μια τελετή, αλλά συμμετοχή σε μια μυσταγωγία. Τα Φώτα φωτίζονται τα νερά, λέν οι θαλασσινοί, αρχίζει η προσδοκία για καλές και γαλήνιες μέρες, που είναι απαραίτητες για την δουλειά στην θάλασσα. Μα και για τους στεριανούς τα Φώτα είναι μέρα με σημασία. Από το τι καιρό θα κάνει τη μέρα αυτή, θα εξαρτηθεί η καλοχρονιά η όχι. Αν θα έχει καλή σοδειά και αν η συγκομιδή τωνκαρπών θα είναι καθαρή, που θα πει πως η απόδοση τους δεν θα είναι μειωμένη.
Σήμερα είναι ο Φωτός π' αγιάζουνε τον κόσμο
καιοι παπάδες περπατούν με το σταυρό στο χέρι
και μπαίνουν μες τα σπίτια μας και λεντον Ιορδάνη,
βοήθεια να έχουμε τον μέγα Ιωάννη.
Φέρτε πανέρια κάστανα, πανέρα λεφτοκάρυα,
φέρτε και το γλυκό κρασί να πιουν τα παλικάρια.
Αν έχεις γρόσια δίνετα, φλουριά μην τα λυπάσαι,
να τάχεις στον Παράδεισο σεντόνια να κοιμάσαι.

http://www.dkaravasilis.gr

π. Αλεξ. Σμέμαν: Οι «θρησκευόμενοι» άνθρωποι βλέπουν τη χαρά με υποψία.

Πηγή της ψευδούς θρησκείας είναι η ανικανότητα να χαρείς, ἠ μάλλον η άρνηση της χαράς, ενώ η χαρά είναι απόλυτα ουσιώδης επειδή, δίχως αμφιβολία, αποτελεί καρπό της παρουσίας του Θεού. Δεν μπορεί κάποιος να γνωρίζει ότι υπάρχει Θεός και να μη χαίρεται. Μόνο σε σχέση με τη χαρά, ο φόβος του Θεού και η ταπείνωση είναι σωστά, γνήσια και καρποφόρα. Έξω από τη χαρά, όλα γίνονται δαιμονικά, μια βαθύτερη διαστροφή κάθε θρησκευτικής εμπειρίας. Μια θρησκεία φόβου. Θρησκεία της ψευτοταπείνωσης. Θρησκεία της ενοχής: τα πάντα είναι πειρασμοί και παγίδες – όντως πολύ δυνατοί, όχι μόνο στον κόσμο, αλλά και μέσα στην Εκκλησία. Οι «θρησκευόμενοι» άνθρωποι, κατά κάποιο τρόπο, βλέπουν τη χαρά με υποψία.


Απόσπασμα από το “Ημερολόγιο, 1973-1983″ του π. Αλεξάνδρου Σμέμαν, μετάφρ. Ι. Ροηλίδης, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα 2002.

π.Ανδρέας Κονάνος:ΑΛΗΘΙΝΟΣ ΘΕΟΣ

Οι πιο καλοί γονείς,
αυτοί που ξέρουν 
να κάνουν τα παιδιά τους 
να γελούν.

Οι πιο όμορφοι άγιοι, 
οι χαρούμενοι.

Καλός πνευματικός,
αυτός που σε κάνει
να φεύγεις ελπίζοντας.

Η πιο αληθινή κουβέντα,
αυτή που δεν σε διαλύει.

Η πιο όμορφη προσευχή
αυτή
που ακόμα δεν έκανες.

Η πιο όμορφη αίσθηση
ότι αξίζεις,
ότι είσαι ελεύθερος
κι απολαμβάνεις τα δώρα της ζωής.

Η πιο μεγάλη δύναμη,
να αγαπάς.

Το πιο ωραίο λιβάνι
αυτό που καίει εντός σου.

Ο πιο αληθινός Θεός,
αυτός που κάνει
τέτοιους γονείς,
τέτοιους αγίους,
και τέτοια θαύματα.

Και το όνομα αυτού,
Ιησούς.

Πολυβίου Ι. Στράντζαλη, Η ελληνική εκπαίδευση στην Κωνσταντινούπολη την περίοδο του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου

Πολυβίου Ι. Στράντζαλη, Η ελληνική εκπαίδευση στην Κωνσταντινούπολη την περίοδο του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου (1914-1918): Οι εγκύκλιοι της Μ. Πρωτοσυγκελλίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, Εκδοτικός Οίκος Αντ. Σταμούλη, Θεσσαλονίκη 2014, σελ. 208







Συγγραφέας: Πολύβιος Ι. Στράντζαλης
Εκδότης: Εκδοτικός Οίκος Αντ. Σταμούλης
ISBN: 978-960-9533-48-5 Έκδοση: 2014
Σελίδες: 208



Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α


Πρόλογος 9


ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ


Η ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1914-1918


1. Η Αυτοκρατορία στις παραμονές του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου…………………………………………………………………………………13


2. Η εμπλοκή της Αυτοκρατορίας στον Πόλεμο…………………………………….16


3. Η πολιτική των Νεότουρκων κατά τη διάρκεια του Πολέμου………………………………………………………………………………..18





ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ


ΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1914-1918


ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ


Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1914-1918


1. Οι κοινότητες και τα σχολεία …………………………………………………......31


2. Ζητήματα λειτουργίας των Σχολείων………………………………………….......37


2.1. Σχολικοί τύποι – Αριθμός σχολείων – Μαθητές………………………........37


2.2. Έναρξη του σχολικού έτους και εγγραφές – μετεγγραφές – κατατάξεις……………………………………………………………………......45


2.3. Δίδακτρα………………………………………………………………….…........53


2.4. Επίσημα βιβλία των σχολείων……………………………………….….........55


2.5. Αναλυτικά Προγράμματα - Ωρολόγια Προγράμματα……………..........57


2.6. Εξετάσεις - Βαθμολογία - Μεταξεταστέοι………………..............................67


2.7. Ενδεικτικά – Απολυτήρια ……………………………………………….........70


2.8. Σχολική υγιεινή ………………………………………………………..........71


2.9. Προσκοπισμός……………………………………………………………...........72


2.10. Διδακτικό προσωπικό…………………………………………….........74


3. Προβλήματα λειτουργίας των σχολείων την περίοδο του Πολέμου………………………………………………………………………...79


3.1. Κτιριακά προβλήματα εξαιτίας των επιτάξεων …………………...79


3.2. Επιστράτευση ανδρών………………………………………………….80


3.3. Οικονομικά προβλήματα ……………………………………………..80


Αντί επιλόγου ……………………………………………………………...83


Παράρτημα ……………………………………………………………………....85


Αρχειακό Υλικό…………………………………………………….………….....172


Summary………………………………………………………………...................189


Βιβλιογραφία……………………………………………………….…………......191

γεροντισμός, φανατισμός, θρησκεία - π. Ειρηναίος Δεληδήμος

Stevie Wonder, Falling in Love with Jesus

Ο  Στίβι Γουόντερ  είναι Αμερικανός τραγουδιστής, τραγουδοποιός, μουσικός, παραγωγός δίσκων . Είναι τυφλός σχεδόν από τη μέρα που γεννήθηκε.

 Ο Γουόντερ είναι επίσης διάσημος για το έργο του ως ακτιβιστής πολιτικών ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένης της καμπάνιας που διεξήγαγε το 1980 για να γίνουν τα γενέθλια του  Μαρτιν Λούθερ Κίνγκ αργία στις Η.Π.Α.

Θανάσης Ν. Παπαθανασίου:Χαμήλωσε, σταυραητέ!

                                  

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Νέα Ευθύνη 15 (2013), σσ. 82-85.

Στο θεολογικό τοπίο του τόπου μας βρίσκεις τα πάντα. Παρουσίες κάθε λογής και τροχιές πελώριας ποικιλίας.

Από τις πιο χτυπητές περιπτώσεις, είναι η νομή νευραλγικών θέσεων του ακαδημαϊκού ή του ποιμαντικού ιστού από ανθρώπους που σε νορμάλ περιστάσεις κανένας δεν θα τους εμπιστευόταν κάτι παραπάνω από την πώληση αντηλιακού στην παραλία. Οι ολίγιστοι, οι υπομέτριοι, οι αδιάβαστοι, οι ανίκανοι να κινηθούν στην πιάτσα της αληθινής ζωής, οι αναρριχώμενοι δυνάμει συμμοριών και οι μύστες της μικρόνοιας και του μίσους αφθονούν όσο τα σαπρόφυτα σε πτώματα, όσο οι σκορπιοί στα άφεγγα. Μαζί μ' αυτά, ομοίως χτυπητή κι η μπαγιατίλα, κι αυτή σε γκάμα ικανή: Θεολογίες άπνοες και άγονες, που αναδίδονται από το ανακάτεμα ενός κουρασμένου χυλού, άλλοτε με κουτάλα ενός αυτιστικού λεξιλογίου, άλλοτε με κουτάλα μιας επιστημοφάνειας. Και οι σεφ αυτού του χυλού, επίσης σε ομογενείς ιριδισμούς: από μισαλλόδοξους σταυροφόρους και παραληρηματικούς αιρεσιοκτόνους, μέχρι καλόψυχους πλην εξωγήινους διακόνους του νομικισμού και του ηθικισμού...   

Αυτή η λίστα ανελέητα ακριβολόγων χαρακτηρισμών μπορεί να μακρύνει πολύ, και μάλιστα να μακρύνει εύκολα. Από τη μια έρχονται πλημμυρηδόν τα περιστατικά που την επαληθεύουν και την κρατούν σε τραγική ισχύ. Από την αλλη, η αντιδιαστολή από την παραπάνω πεθαμενίλα είναι, εδώ και μερικές δεκαετίες, κεντρικό χαρακτηριστικό του λόγου κάποιων άλλων θεολογικών παρουσιών, οι οποίες, σε μια χοντρική χαρτογράφηση, αποτελούν τον αντίποδα της εν λόγω πεθαμενίλας. Είναι οι θεολογίες της ανανέωσης, της φρεσκάδας, της κριτικής ανάγνωσης της παράδοσης, της ικανότητας διαλόγου με το σήμερα και με την ετερότητα. Είναι ο λόγος ανθρώπων άξιων, διαβασμένων, ικανών, επιστημονικά εξοπλισμένων, συχνά αδικημένων, πολύ συχνά οδοποιών. Λόγος που πάλλεται από μια δυναμική ευαγγελισμού: ιδού -επί τέλους!- το σωστό, το απελευθερωτικό, το γόνιμο, το ανοιχτό στο μέλλον... Η δυναμική αυτή έχει, φυσικά, προϊστορία, πατέρες και δασκάλους. Στην τωρινή συγκυρία πάντως εκπροσωπείται από ανθρώπους διαφόρων δεκαετιών, οι οποίοι βρίσκονται τώρα στο θεολογικό προσκήνιο και δημιουργούν. Απέναντι στα σαπρόφυτα και τους σκορπιούς, σταυραητοί στους ανοιχτούς αέρες!

Όμως…

Να κλίνουμε το γόνυ προσευχητικά! Για το αλλιώτικο κακό, που γίνεται αλλιώτικα απ' ό,τι τα κακά των σαπρόφυτων και των σκορπιών: γίνεται σχεδόν απροσδόκητα, εκεί που δεν βλέπεις σήψη και κεντρί, περίπου άρρητα, σίγουρα πικρά. Είναι το κακό που γίνεται με όρους καλού, κι εδώ ακριβώς ριζώνει το περίπου άρρητό του. Ένα - ένα τα συστατικά του σταυραητού είναι μόνο προς έπαινο: κόκκαλα γερά, όραση ακαταμάχητη, ταχύτητα νου και κορμιού ζηλευτή, αφοσίωση στο στόχο θαυμαστή, ράμφος τομώτατο, πόδια στιβαρά. Μόνο ευγνώμων μπορεί να είναι κανείς για την ύπαρξη των σταυραητὠν, που σηκώνουν την ψυχἠ στα ύψη για να ανασαίνει καθαρά και να διακρίνει τα πνιγηρά του κάμπου. Τον παλαιικό Κώστα Κρυστάλλη έχει κάθε λόγο να τον θυμηθεί η καψερή η θεολογία μας, και να επαναλάβει την παράκλησή του: "Παρακαλώ σε, σταυραητέ, για χαμηλώσου ολίγο / και δωσ' μου τες φτερούγες σου / και πάρε με μαζί σου, / πάρε με απάνου στα βουνά / τι θα με φάη ο κάμπος"! Παρ' όλ' αυτά -επανέρχομαι- το αλλιώτικο, το πικρό κακό είναι αυτό που γίνεται με όρους καλού. Είναι το να κρύψει τον ήλιο ο σταυραητός!

Το αλλιώτικο κακό είναι ο ναρκισσισμός του υψιπέτη, του αληθινά υψιπέτη - όχι του σκορπιού που νομίζει πως έβγαλε φτερά. Είναι ο ναρκισσισμός για αληθινά κατορθώματα - όχι για νομιζόμενα. Είναι ο ναρκισσισμός  του πραγματικά χρυσού θεολόγου - όχι του κάθε στιλβωμένου ντενεκέ. Και είναι (επαναλαμβάνω κάτι που έχω ξαναπεί) ύπουλο πράγμα ο ναρκισσισμός. Διότι σε αηδιάζει όταν τον παρατηρείς, σε συναρπάζει όταν σε κυριέψει. Σε εμποδίζει να δεις μιαν αλήθεια οδυνηρής αντιφατικότητας: Ότι είναι δυνατόν να σκοτώσεις όχι μόνο πετώντας πέτρες, αλλά και πετώντας αλήθειες. Στην εμπειρία της Εκκλησίας αυτά είναι πράγματα ξεκάθαρα από την αρχή. Χριστός χωρίς κένωση είναι αντίχριστος, και ευαγγέλιο χωρίς ταπεινότητα είναι τούβλο. Ο ναρκισσισμός των αξίων είναι από τα πικρότερα κακά των ημερών μας, γιατί διαψεύδει επαγγελίες και στειρώνει ό,τι γονιμότερο.

Διαθέτοντας τρομακτική εκτίμηση προς την προσφορά του, δύναται, άραγε, ο ναρκισσιστής να φανταστεί πως οι χιλιάδες σελίδες που έχει γράψει ενδέχεται να είναι στάχτη και μπούρμπερη στην Κρίση, κι ότι αυτό που θα μετρήσει μπορεί ίσως να 'ναι μια στιγμή από εκείνες που με τίποτα δεν έχουν θέση σε ένα βαρύ βιογραφικό; Ο ζωντανός Θεός δεν είναι μόνο ο διοργανωτής εκπλήξεων σε βάρος των αντιπάλων μας! Αν είναι όντως ζωντανός κι αν είναι όντως ο κύριος της έκπληξης, τότε μπορεί να εκπλήξει και τις αφεντιές μας! Αλλά, χωράει έκπληξη στο νου αυτού που αδιάκοπα εκπλήσσεται από το δικό του μεγαλείο;

Ο ναρκισσιστής άξιος δεν είναι ούτε βλάχος, ούτε αναίσθητος. Είναι κοσμοπολίτης και πονά. Πονά για τους ανθρώπους που τον στερούνται. Ο ναρκισσισής άξιος έχει κυριευτεί τόσο πολύ από την εγωπάθειά του, που του είναι αδύνατο να κάνει ό,τι κάνει ένας κανονικός άνθρωπος: δεν μπορεί να καλαμπουρίσει στην παρέα πάνω από δυο λεπτά, δεν μπορεί να χαρεί λέγοντας πράγματα που είναι ακαδημαϊκώς ασήμαντα, δεν αντέχει να μη φέρει την κουβέντα στην ποιμαντική του, δεν μπορεί να αφήσει την ψυχή του συνομιλητή να χαλαρώσει ανθρωπινά. Του είναι αδύνατο να μη μιλάει μεγαλόφωνα, ώστε να τον ακούσουν κι εκείνοι που είναι στην άλλη άκρη του τραπεζιού και κάνουν το λάθος να 'χουν δικό τους πηγαδάκι. Για τον ναρκισσιστή άξιο οι πάντες υπάρχουν για να ζουν τη ζωή του, να ενημερώνονται για την πορεία του, να εναποθέτουν τις ελπίδες τους στη μεσσιανικότητά του. Λατρεύει όσους διαβάζουν τις κριτικές που ακάθεκτος ασκεί, μα δεν δύναται να νιώσει ευγνωμοσύνη σε όσους κάτι θα του κρίνουν. Σκοτεινιάζει, κακιώνει και μιζεριάζει. Ο ναρκισσιστής άξιος μπορεί να γνωρίζει άριστα τον ινδουισμό, μα αν (σαν τεστ) του ζητηθεί να πει μέσα σε δυο δευτερόλεπτα τι θα μπορούσε να γεννηθεί αν τυχόν ίσχυε ο νόμος της μετενσάρκωσης και γεννιόταν σε άλλους τόπους, θα ξεστομίσει ότι μπορεί να γεννιόταν πρύτανης στη Σορβώνη, αρχιραββίνος στην Παλαιστίνη, στρατηγός στην Κίνα... Αυθόρμητα δεν θα του ερχόταν ποτέ η σκέψη ότι μπορεί να γεννιόταν λιμενεργάτης στην Αμβέρσα, θρησκευόμενος χωρίς περγαμηνές στην Αργεντινή ή... σαπρόφυτο στον κάμπο! Ο έξυπνος σταυραητός από το ράμφος πιάνεται! Εν τέλει, ο διαχωρισμός μεταξύ πεθαμενίλας και ανανέωσης είναι πολύ, πάρα πολύ σχετικός.

Χαμήλωσε, σταυραητέ, αλλιώτικα απ' αυτό που ζητούσε ο Κρυστάλλης! Χαμήλωσε, για να φανεί ο ήλιος! Πιο ταπεινοί, πιο αληθινοί. Αν πάρουμε χαμπάρι ότι αχρείοι δούλοι εσμέν ακόμα και στις εκπληκτικότερες στιγμές μας, τότε μπορεί και να μην πάνε χαράμι τα φτερά μας. Να κλίνουμε το γόνυ προσευχητικά, για το αλλιώτικο κακό, που κλώθεται αλλιώτικα!

π. Χρήστου Ζαχαράκη:Κυριακή μετὰ τὰ Χριστούγεννα

Ὁ λειτουργικός χρόνος εἶναι ὁ τρόπος τῆς Ἐκκλησίας γιὰ νὰ μᾶς εἰσαγάγει στὴν αἰωνιότητά της. Κάθε ἑορτὴ της εἶναι καὶ μιὰ θύρα πρὸς τὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ· εἶναι ἡ ἀνανέωση τῆς κλήσης μας. Τὰ Χριστούγεννα, ὅπως λέγει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, «τοῦτο ἑορτάζομεν, ἐπιδημίαν Θεοῦ πρὸς ἀνθρώπους, ἵνα πρὸς Θεὸν ἐνδημήσωμεν, ἢ ἐπανέλθωμεν (οὕτω γὰρ εἰπεῖν οἰκειότερον), ἵνα τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον ἀποθέμενοι, τὸν νέον ἐνδυσώμεθα».
Τὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα τῆς μετὰ τὰ Χριστούγεννα Κυριακῆς μᾶς διηγῆται τὰ γεγονότα ποὺ διαδραματίζονται μετὰ τὴν ἀναχώρηση τῶν μάγων, τὴ φυγὴ δηλαδὴ στὴν Αἴγυπτο καὶ τὴ σφαγὴ τῶν νηπίων ἀπὸ τὸν Ἠρώδη. Ὁ Χριστὸς, «ὅστις οἶδεν ξενίζειν τοὺς πτωχούς τε καὶ ξένους» «ἐκ βρέφους ὡς ξένος» γνώρησε τὴν ἐχθρότητα τῆς ἐξουσίας τοῦ κόσμου, μιὰ ἐχθρότητα ποὺ θὰ τὸν ἀκολουθήσει σ᾽ ὅλη τὴ διάρκεια τῆς ἱστορικῆς του παρουσίας.
Ὅταν κάποιο Σάββατο, κατὰ τὴ συνήθειά του, ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς μπῆκε στὴ συναγωγὴ τῆς πατρίδας του καὶ ζήτησε νὰ διαβάσει τὴ θεία Γραφή, γιὰ νὰ κηρύξει τό λόγο, ὁ ὑπηρέτης τοῦ ἔδωσε τὸ βιβλίο τοῦ προφήτη Ἡσαΐα, κι ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς ξετύλιξε τὸ χειρόγραφο κι ἄρχισε νὰ διαβάζη· «Πνεῦμα Κυρίου ἐπ᾽ἐμέ…». «Τὸ πνεῦμα τοῦ Κυρίου εἶν᾽ ἐπάνω μου, γιατὶ ἐκεῖνος μὲ ὥρισε καὶ μὲ στέλνει· νὰ φέρω μήνυμα χαρᾶς γιὰ τοὺς φτωχούς, νὰ κηρύξω λευτεριὰ στοὺς σκλάβους καὶ στοὺς τυφλοὺς νὰ δώσω φῶς, νὰ σηκώσω τὰ βάρη τῶν κουρασμένων καὶ τῶν ταπεινῶν, καὶ νὰ φωνάξω πὼς ἔφτασε ὁ καιρός, ποὺ ὁ Κύριος ἔρχεται γιὰ νὰ σώση τὸ λαό του». Μὲ τὰ λόγια αὐτὰ ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς φανερώνει τὸ ἔργο του, ἕνα ἔργο βαθιὰ κοινωνικὸ, μὰ συνάμα καὶ ἐπαναστατικό. Οὐσιαστικὰ μὲ τὰ λόγια αὐτὰ ὁ Χριστὸς κήρυττε τὴν ἐπανάσταση ἀπέναντι στὸ βασίλειο τοῦ θανάτου καὶ στὸν κύριο ἐκπρόσωπό του, τὴν ἐξουσία. Πραγματικὴ ἐπανάσταση εἶναι αὐτὴ ποὺ ὁδηγεῖ στὴν ἀνάσταση, αὐτὴ ποὺ χωρὶς νὰ χρησιμοποιεῖ ὅπλα, μεταμορφώνει τὸ θάνατο σὲ ζωή. Ἡ ἀνάσταση δὲν ἔρχεται ὅταν συμπορεύεσαι μὲ τὸν κόσμο, μὲ τὴν ἁμαρτία, μὲ τὸ θάνατο, ἀλλὰ μὲ τὴν ἀλήθεια, τὸ φῶς, τὴ ζωή. Ἡ ἁμαρτία ὅλων ὅσων ἐπαγγέλουμε τὸ Εὐαγγέλιο συνίσταται στὸ ὅτι μεγιστοποιοῦμε τὸ ἔλασσον ἀντὶ νὰ ἐπιλέγουμε τὸ μεῖζον. Ὅταν ἕνας λαὸς δέχεται τὴν ἐξουθένωση, ἔργο μας δὲν εἶναι τὸ αὐτονόητο, ποὺ εἶναι τὸ ψωμί, ἀλλὰ ἡ ἀνάσταση, ποὺ μέσα στὶς κοινωνικές της προεκτάσεις προϋποθέτει καὶ τὴ σύγκρουση μὲ τὸ κάθε τι ποὺ ἐξουσιάζει τὸ ἀνθρώπινο πρόσωπο καὶ δεσμεύει τὴν ἐλευθερία του.
Ὅταν κάποτε ἡ Μαρία, ἡ ἀδελφή τοῦ Λαζάρου, ἄλειψε τὰ πόδια τοῦ Κυρίου μὲ ἀκριβὸ μῦρο, καὶ ὁ Ἰούδας ὑποκριτικὰ δυσφόρησε, γιατὶ θὰ μποροῦσε τὸ μῦρο νὰ πουληθεῖ καὶ νὰ δοθοῦν τὰ χρήματα στοὺς φτωχούς, ὁ Χριστὸς τοῦ εἶπε: «ἄφες αὐτήν, εἰς τὴν ἡμέραν τοῦ ἐνταφιασμοῦ μου τετήρηκεν αὐτό· τοὺς πτωχοὺς γὰρ πάντοτε ἔχετε μεθ' ἑαυτῶν, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε». Τὰ λόγια αὐτὰ τοῦ Ἰησοῦ σαφῶς καὶ δὲν δείχνουν ἀδιαφορία γιὰ τοὺς φτωχούς, θέλουν ὅμως νὰ τονίσουν τὸ οὐσιαστικό καὶ μεῖζον, ποὺ εἶναι ἡ ζωντανὴ παρουσία του. Αὐτὸ ἀκριβῶς λείπει σήμερα, ὁ Χριστός! Μιλοῦμε γιὰ τὸ Χριστό χωρὶς τὸ Χριστό καὶ μὲ τὴν … ἀσφάλεια τῆς ἀπουσίας του.

Οἱ μάγοι ἔφυγαν… Ἄν θέλουμε νὰ δοῦμε τὶς ἐλπίδες μας νὰ μεγαλώνουν χωρὶς τὴν ἀπειλὴ τοῦ Ἠρώδη, κι ἄν θέλουμε νὰ κάνουμε τὴν ἐξουσία νὰ ἀνησυχεῖ, ἄς πάρουμε ἐμεῖς τὴ θέση τῶν μάγων κι ἄς ἀναζητοῦμε φανερὰ «ποῦ ὁ Χριστός γεννᾶται». Ὅσο πιὸ πολὺ ἁπλώνεται τὸ σκοτάδι γύρω μας, τόσο περισσότερο λάμπει τὸ ἀστέρι τῆς Βηθλεέμ!

http://pchristoszacharakis.blogspot.gr

Τα θρησκευτικά στο σύγχρονο σχολείο : Ο διάλογος και η κριτική για το νέο πρόγραμμα σπουδών

  
Τα θρησκευτικά στο σύγχρονο σχολείο : Ο διάλογος και η κριτική για το νέο πρόγραμμα σπουδών στα θρησκευτικά δημοτικού και γυμνασίου / Συλλογικό έργο • επιμέλεια Σταύρος Γιαγκάζογλου, Αθανάσιος Νευροκοπλής, Γεώργιος Στριλιγκάς. – 1η έκδ. – Αθήνα : Αρμός, 2013. – 516σ. • 25x17εκ.

Κριτική Παρουσίαση : Γ.Δ. Καπετανάκης 

στο περ. Σύναξη τχ. 128 σελ. 95-97

 

Η νέα εκδοτική προσπάθεια του Αρμού, είναι μια απόπειρα καταγραφής του δημόσιου διάλογου για το χαρακτήρα του ΜτΘ και τη θέση του στην υποχρεωτική εκπαίδευση. Η έκδοση πραγματοποιήθηκε με την επιμέλεια τριών θεολόγων της πράξης: ο Σ. Γιαγκάζογλου, μέχρι πρότινος πάρεδρος του Π.Ι. και διδάσκων στο ΕΑΠ, ο Γ. Στριλιγκάς, Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων Κρήτης και ο Θ. Νευροκοπλής, καθηγητής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, συγκέντρωσαν τα κείμενα αυτά που ακολούθησαν τη δημοσίευση του νέου Προγράμματος Σπουδών για το Δημοτικό και το Γυμνάσιο.  Τα νέα ΠΠΣ αποτέλεσαν την αφορμή για  δημόσιο διάλογο για το χαρακτήρα  του ΜτΘ στο σύγχρονο σχολείο και ουσιαστικά να λειτουργήσουν ως βότσαλο στα λιμνάζοντα νερά της Θρησκευτικής Αγωγής στο ελληνικό σχολείο.

Καταγράφονται  σε αυτό τον τόμο οι  κοινωνικές τάσεις για το ΜτΘ  αφού τοποθετήθηκαν στον παραγόμενο διάλογο:

ü  Θεσμικά όργανα όπως οι δύο Θεολογικές Σχολές (2013: 391-442), η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος (2013:165, 183-186), η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων για την εκπόνηση των ΠΠΣ (2013: 37-100, 166-174, 205-209), ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος  ΚΑΙΡΟΣ (2013:222-224, 292-300), ο Παγκρήτιος Σύνδεσμος Θεολόγων (2013:155-157) και η Ομάδα Πρωτοβουλίας Πανεπιστημιακών Καθηγητών(2013:488).

ü  Μητροπολίτες της Ελλαδικής εκκλησίας, όπως οι Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμος (2013:158-164) Μεσσηνίας Χρυσόστομος, Ναυπάκτου Ιερόθεος, Δημητριάδος Ιγνάτιος  και ο μακαριστός Πρεβέζης Μελέτιος (2013: 315-338)

ü  Πολλοί θεολόγοι και παιδαγωγοί από τους οποίους ενδεικτικά αναφέρω τους καθηγητές του ΕΚΠΑ κ.κ. Δεληκωσταντής Κ., Περσελής Εμμ., Μόσχος Δ. και Λιάγκης-Κουκουνάρας Μ. καθώς και του ΑΠΘ  κ. Γιάγκου Θ. Οι Σχολικοί Σύμβουλοι Βαλλιανάτος Άγ. και Συργιάννη Μ. Πολλοί θεολόγοι όπως Καλαιτζίδης Π., Παπαθανασίου Θ., Παπαδόπoυλος Γ., Ζορμπάς Κ., Μάλφας Γ. , Μπάρλος Α. , Καζλάρη Π., Γριζοπούλου Όλ. και πλήθος άλλων που δημοσίευσαν κείμενά τους στα εκκλησιαστικά sites συμβάλλοντας στον τριετή αυτό διάλογο καθώς και οι τρεις επιμελητές του τόμου τούτου που παραθέτουν  και  κείμενά τους.

Η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων συγκροτήθηκε ύστερα από προκήρυξη ανοιχτού διεθνούς διαγωνισμού που εντασσόταν στα   προγράμματα ΕΣΠΑ 2007-2013   για όλα τα μαθήματα του Δημοτικού και του Γυμνασίου στο πλαίσιο του «Νέου Σχολείου»  η οποία  ήταν αναρτημένη στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ. Ο διαγωνισμός και το παραγόμενο υλικό για το ΜτΘ κυκλοφόρησε το 2011 σε δυο τόμους: ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ και ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ για ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ – ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ.

Τα Νέα (Πιλοτικά) Προγράμματα Σπουδών εμπεριείχαν πολλές αλλαγές σε σχέση με τα μέχρι τώρα ΠΣ  με κυριότερες την υιοθέτηση του μοντέλου διαδικασίας ως προς το παιδαγωγικό σκέλος και την κατάργηση της ευθύγραμμης φαινομενολογικής παρουσίασης του χριστιανισμού  ( ΠΔ για την Α΄ , ΚΔ για τη Β΄ και εκκλησιαστική ιστορία για τη Γ΄ γυμνασίου) ως προς το θεολογικό μέρος. Οι αλλαγές αυτές, διαφοροποιημένης μεθοδολογικής προσέγγισης αλλά και με ειδοποιούς παρουσιάσεις του όλου περιεχομένου του μαθήματος, βοηθούν τους μαθητές:

Α. να αναπτύξουν την κριτική τους σκέψη, συγκρίνοντας τα θρησκευτικά φαινόμενα σε ευρωπαϊκό αλλά  και παγκόσμιο επίπεδο μεταξύ τους, παραμερίζοντας έτσι το μέχρι τώρα μονοπολιτισμικό μοντέλο εκπαίδευσης

Β. να αναπτύξουν τη δημιουργική τους σκέψη, αναζητώντας τρόπους συνύπαρξης των διαφορετικών πολιτισμικών υποβάθρων και καταδεικνύοντας με φαινομενολογικό και συνκειμενικό τρόπο παρουσίασης τις ομοιότητες και διαφορές των θρησκευτικών εκφάνσεων, αποφεύγοντας έτσι το συγκρητισμό και

 Γ. να διαμορφώσουν τη θρησκειακή τους ταυτότητα μέσα σε ένα πολύ-πολιτισμικό περιβάλλον με κύριο χαρακτηριστικό την ανεκτικότητα, τη συνύπαρξη και τη δημοκρατικότητα.

Συγκεκριμένα, τα Νέα Πιλοτικά Προγράμματα Σπουδών για τη Θρησκειακή Αγωγή, σεβόμενα τις συνταγματικές επιταγές για ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης των ελληνοπαίδων, προσπαθούν με τις νέες μεθόδους/τεχνικές διδασκαλίας να προσεγγίσουν την ευρωπαϊκή ταυτότητα αλλά και αυτήν του παγκόσμιου γίγνεσθαι, γεγονός που οδηγεί τους μαθητές, μέσα από την αλληλεπίδραση να προσεγγίσουν νέες πτυχές του θρησκεύειν. Βασιζόμενα στο μοντέλο διαδικασίας, προσπαθούν να οδηγήσουν τους μαθητές/ριες μέσα από την αυτενέργεια στη σχολική τάξη, στη διαμόρφωση της νέας ταυτότητας του πολίτη του κόσμου. Μέσα από το σεβασμό προς την ετερότητα, οι μαθητές με τη συνκειμενική  προσέγγιση των  θρησκειών οδηγούνται στην ανεκτικότητα και η θεολογία της συνάφειας τους καθιστά υπεύθυνους πολίτες του παγκόσμιου χωριού μέσα από τη συνύπαρξη, εξασφαλίζοντας τη δημοκρατική λειτουργία των κοινωνικών θεσμών.

Οι σχεδιαστές των νέων Πιλοτικών  Προγραμμάτων  Σπουδών για το Δημοτικό και το Γυμνάσιο υιοθετούν τις θεωρίες για ένα δημοκρατικό σχολείο ανοικτό στην κοινωνία και προσπαθούν να προσφέρουν μια εναλλακτική προσέγγιση στους μαθητές αλλά και στους διδάσκοντες τη ΘΑ, αφού είναι πιο ανοικτά και ευέλικτα και αντιμετωπίζουν τα ΑΠ ως πράξη κι όχι ως προϊόν. Από τη διδακτική του αντικειμένου εστιάζουν στα δρώντα υποκείμενα  που παράγουν νέα γνώση μέσα από τις σχέσεις τους.  Αυτό  επιτυγχάνεται τόσο σε παιδαγωγικό και  όσο και σε θεολογικό επίπεδο.

Σε παιδαγωγικό επίπεδο, στα νέα ΠΠΣ για τη ΘΑ υιοθετούνται μαθητοκεντρικές μέθοδοι διδασκαλίας ( π.χ. η δραματοποίηση και το παιχνίδι ρόλων, debate, bloging) φέρνοντας τους μαθητές, το διδάσκοντα και το γνωστικό αντικείμενο, τη θρησκευτική έκφανση εν προκειμένω, σε αλληλεπίδραση. Διαφορετικά πολιτισμικά υπόβαθρα ή/και θρησκευτικές καταβολές (Καλαιτζίδης, 2013: 367-388) βρίσκονται σε διάλογο και καλούνται να συνυπάρξουν για να εξελιχθεί η μαθησιακή διαδικασία. Η ανεκτικότητα είναι προαπαιτούμενο και η ανάπτυξη κριτικής σκέψης αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης των εμπλεκομένων. Η δημοκρατική συνύπαρξη ως απόρροια αυτής της παιδαγωγικής σύμπραξης βάζει τα θεμέλια της κοινωνικοποίησης των μαθητών του ελληνικού σχολείου και ο σεβασμός της ετερότητας τους καθιστά μέτοχους του ευρωπαϊκού (Περσελής, 2013:415-428) και παγκόσμιου ιστού των θρησκειών.

Αλλάζοντας τις εκπαιδευτικές τεχνικές αλλάζει αλυσιδωτά και όλη η μαθησιακή πρακτική και η ΘΑ λειτουργώντας συστημικά,  αγγίζει όλες τις κοινωνικές εκδηλώσεις των μαθησιακών υποκειμένων.  Οι νέες στρατηγικές διδασκαλίας που απαιτούν συμμετοχή, αλληλεπίδραση, εξατομίκευση και συνεργασία καθιστούν τους μαθητές ερευνητές και δημιουργούς γνώσης, ενώ ταυτόχρονα διαπλέκουν τις γνώσεις τους και σε άλλα γνωστικά αντικείμενα εξασφαλίζοντας έτσι τον ολιστικό χαρακτήρα της  δημόσιας προσφερόμενης παιδείας αλλά και το δικό τους αυτοπροσδιορισμό απέναντι σε αυτό το πλέγμα. Οι προσδοκώμενοι παιδαγωγικοί στόχοι σε επίπεδο γνώσεων, δεξιοτήτων / ικανοτήτων και στάσεων όπως η κατανόηση κι ο σεβασμός του άλλου, η ανεκτικότητα, η δικαιοσύνη και η ευρύτητα των οριζόντων εξυπηρετούνται από το μοντέλο διαδικασίας και είναι πλέον επιλογή η επίτευξή τους ή όχι.

Σε θεολογικό επίπεδο στα νέα ΠΠΣ για τη ΘΑ υιοθετείται η  διαλεκτική και η συνκειμενική προσέγγιση, ώστε να αποφευχθούν ο κατηχητισμός και ο δογματικός διαποτισμός. Το παρεχόμενο εκπαιδευτικό υλικό ξεκινά από το γνωστό, το οικείο, το μερικό και ανοίγεται προς το διαφορετικό και το γενικό· από το τοπικό στο παγκόσμιο. Κάθε προσπάθεια ποσοτικής καταμέτρησης και ιεράρχησης του υλικού είναι ανέφικτη αφού στην πραγματικότητα αυτό διαμορφώνεται στην καθημερινή διδακτική πράξη, δίνοντας στους θεολόγους τη δυνατότητα αυτενέργειας. Το «κρυφό» ΑΠ που εφάρμοζαν ως τώρα για να αντιμετωπίσουν τις μαθητικές ιδιορρυθμίες, αποκτά πρωτεύουσα θέση και  τίθεται σε δημόσια κριτική και αξιολόγηση.

Οι διδάσκοντες θεολόγοι και δάσκαλοι έχουν την ευκαιρία να καινοτομήσουν και να δημιουργήσουν το δικό τους ΑΠ επιλέγοντας από τις θεματικές ενότητες τα θέματα που είναι οικειότερα στο μαθητικό πληθυσμό του σχολείου τους αλλά και του τμήματος ακόμη. Σεβόμενοι οι ίδιοι τις  αναζητήσεις και το θρησκευτικό και πολιτισμικό υπόβαθρο των μαθητών τους, μεταδίδουν το σεβασμό της ετερότητας και της διαφορετικότητας (Γιαγκάζογλου,  2013: 351-367). Θέτουν τις βάσεις του διαλόγου μεταξύ των μαθητών και διδάσκοντας παράλληλα θρησκειακά φαινόμενα εξετάζουν τη συνάφεια των θρησκειών, τις ομοιότητες και τις διαφορές τους, αναζητούν τελικά ατραπούς συνύπαρξης. Ενθαρρύνουν έτσι τους μαθητές τους να ερμηνεύουν τα θρησκευτικά και κοινωνικά φαινόμενα του πολιτισμού εντός του οποίου ζουν και να αναζητούν τη σχετικότητα τους.

Οι μαθητές ως δρώντα υποκείμενα, παράγουν γνώση, περνούν από την κριτική στη δημιουργική σκέψη  αξιολογώντας το πανανθρώπινο αγαθό /φαινόμενο της θρησκείας. Μαθαίνουν να «μην ταυτίζουν τις θρησκείες με ακραίες φονταμενταλιστικές και συντηρητικές πρακτικές  αλλά να αναζητούν τα στοιχεία εκείνα που θα οδηγήσουν στην παγκόσμια ειρήνη» (Δεληκωσταντής, 2013:406). Ο αυτοκαθορισμός τους, ως αποτέλεσμα της αυτενέργειάς τους  καθιστά τους μαθητές ελεύθερα όντα  στο παγκόσμιο θρησκευτικό γίγνεσθαι. Τους καθιστά υπεύθυνους πολίτες μιας παγκόσμιας  δημοκρατίας και τελικά τους κάνει μέτοχους της οικουμενικότητας βγάζοντάς τους από τα στενά πλαίσια του εθνοφυλετισμού.

Ο θεολόγος και δάσκαλος, καλείται να βοηθήσει τους μαθητές του στην αυτοπραγμάτωσή τους, αφήνοντας τις ως τώρα αγκυλώσεις του δασκαλοκεντρικού εκπαιδευτικού συστήματος που τον ήθελε σε ρόλο αυθεντίας και διαχειριστή της γνώσης  και να λειτουργήσει ως εμψυχωτής στην ομάδα παραγωγής γνώσης. Να χρησιμοποιήσει τις νέες τεχνικές διδασκαλίας και να εμπλουτίσει την καθημερινή διδακτική πρακτική με πολλές μορφές διάδρασης, συντονίζοντας τις δραστηριότητες αυτές και διαμεσολαβώντας  ανάμεσα  στους μαθητές και τους αξιακούς τους παράγοντες. Να προσφέρει δυνατότητες αναστοχασμού μέσα από συμβουλευτικές  και παιδαγωγικές  πρακτικές και να ανοίγει  οδούς για τον αυτοπροσδιορισμό των μαθητών.

Τα νέα ΠΠΣ προάγουν τελικά την ενότητα και όχι το διαχωρισμό. Καθιστούν, μέσα από το θρησκειακό εγγραμματισμό, τη ΘΑ αναγκαία προϋπόθεση της εκπαιδευτικής διαδικασίας που θα καταδεικνύει το σύγχρονο δημοκρατικό σχολείο όχι ως παράγοντα αναπαραγωγής ανισοτήτων και διαφορών, αλλά ως ανοικτό εργαστήριο αξιών όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα και ο σεβασμός του περιβάλλοντος με κύριο στόχο τη συνύπαρξη.  Η  θεολογία, αντί να  λειτουργεί ως οπισθέλκουσα δύναμη και αδράνεια, καλείται σήμερα να καταγράψει τις δυο επικρατούσες  έννοιες: την παγκοσμιοποίηση και τη μετανεωτερικότητα και να καταδείξει σύγχρονους τρόπους πορείας προς τη θρησκευτική γνώση. Ο συγκερασμός της παγκοσμιότητας και των τοπικών ιδιαιτεροτήτων (glocal) είναι επιβεβλημένος και η θρησκευτική γνώση και άρα και αγωγή πρέπει να εστιάσει σε αυτή την προοπτική. Το ΜτΘ στην ελληνική δημόσια εκπαίδευση, βασισμένο στη διαθεματικότητα και διεπιστημονικότητα, μόνο θετικά μπορεί να λειτουργήσει στην κοινωνικοποίηση των μαθητών και οφείλει να πρωτοπορήσει στη διαμόρφωση της ταυτότητας των νέων και τελικά της ταυτότητας των νέων κοινωνιών βγάζοντάς μας από τη θρησκειακή απομόνωση.

Γ.Δ.Καπετανάκης, Θεολόγος ΠΠΓΕΣΣ

(Δρ. ΕΚΠΑ,ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ)

π.Βασίλειος Καλλιακμάνης:Η μεταμόρφωση του χρόνου

α) Σε κάθε εποχή ο άνθρωπος επιθυμεί να μετρήσει, να ελέγξει και να προσδιορίσει την αξία του χρόνου αλλά και να υπερβεί, εάν είναι δυνατόν, τα όριά του. Αυτό φαίνεται από τα μνημεία του παγκόσμιου πολιτισμού, καθώς και από διάφορες αντιλήψεις που διατυπώθηκαν γι’ αυτόν. Στους εξωβιβλικούς λαούς και τις κοσμικές θρησκείες αναπτύχθηκαν μυθολογικές απόψεις για την ιερότητα και την ανακύκληση του χρόνου. Έτσι προέκυψε η αντίληψη, ότι ο χρόνος ανακυκλώνεται. Η θέση αυτή είχε επικρατήσει και στην αρχαιοελληνική σκέψη.

β) Κατά την προχριστιανική περίοδο δημιουργήθηκαν διάφοροι εορταστικοί κύκλοι. Η πρώτη εκάστου μηνός, η πρώτη του έτους, οι ισημερίες, τα ηλιοστάσια ή διάφορα σημαντικά γεγονότα γίνονταν αφορμή εορτασμών. Στην Παλαιά Διαθήκη λ.χ. το Σάββατο συνδέθηκε με την έβδομη ημέρα της δημιουργίας και ως ημέρα καταπαύσεως του Θεού «από πάντων των έργων αυτού» προσέλαβε βαθύ εορταστικό συμβολισμό. Ο αριθμός επτά θεωρούμενος εντός του εβδομαδιαίου κύκλου, συμβολίζει την πληρότητα της δημιουργίας και συγχρόνως τον κοσμικό χρόνο της εβδομάδος.

γ) Όμως, η θρησκευτική τυποποίηση της αργίας του Σαββάτου καθώς και των άλλων εορτών τις απομάκρυνε από το ανθρωπιστικό τους περιεχόμενο. Έτσι ο λόγος του Θεού δια του προφήτου γίνεται επιτιμητικός: «Τα νουμηνίας και τα Σάββατα υμών μισεί η ψυχή μου… Μάθετε το καλό να κάνετε, τη δικαιοσύνη επιδιώξτε, τον καταπιεσμένο βοηθήστε» (Ησ. 1, 13 κ.ε.). Η Εκκλησία, μεταθέτοντας το κέντρο βάρους από το Σάββατο στην Κυριακή, η οποία είναι ταυτόχρονα η πρώτη και όγδοη ημέρα της εβδομάδος, διανοίγει το χώρο της χάριτος και της βασιλείας του Θεού. Η Κυριακή ως κατεξοχήν αναστάσιμη ημέρα γίνεται το εβδομαδιαίο Πάσχα.

δ) Για τους χριστιανούς οι μήνες, οι χρόνοι, οι αιώνες και οι χιλιετίες βρίσκονται στα χέρια του Κυρίου Παντοκράτορος. Εκείνος εξουσιάζει το χρόνο και  ανάγει στην αιωνιότητα, αφού είναι άναρχος και αιώνιος. «Κατ’ αρχάς συ, Κύριε την γην εθεμελίωσας και έργα των χειρών σου εισίν οι ουρανοί», διδάσκει η Γραφή και συνεχίζει: «Αυτοί θα εξαφανιστούν, ενώ εσύ θα παραμένεις. Τα πάντα θα παλιώσουν σαν ρούχο… Εσύ όμως παραμένεις ο ίδιος, τα χρόνια σου ποτέ δεν θα τελειώσουν» (Εβρ. 1, 10-12).

ε) Στο εορτολόγιο της Εκκλησίας με την καλλιέργεια της μνήμης προβάλλονται ως παρόντα όλα εκείνα τα σωστικά γεγονότα, που ο Θεός μετέρχεται εντός της ιστορίας για τη λύτρωση του ανθρώπου. Γέννηση του Χριστού, Περιτομή, Υπαπαντή, Βάπτιση, Μεταμόρφωση, Σταύρωση, Ανάσταση και Ανάληψη βιώνονται ως γεγονότα του παρόντος. Εορτάζεται ακόμη η μνήμη των φίλων του Θεού, των αγίων, των δικαίων, των προφητών, των αποστόλων, των μαρτύρων, των ιεραρχών, των ομολογητών, των οσίων, αλλά και των νεομαρτύρων πού ευαρέστησαν το Θεό και αγάπησαν τον συνάνθρωπο σε καιρούς χαλεπούς.

στ) Στην Εκκλησία φανερώνεται, τί έκαμε ο Θεός για το πλάσμα του, αλλά και τί μπορεί να επιτύχει ο άνθρωπος, όταν φωτίζεται από το Άγιο Πνεύμα και εμπνέεται από την αγάπη του Θεού. Οι χριστιανοί αν και εύχονται τα έτη να είναι πολλά, καλά και ειρηνικά, δεν θεωρούν το χρόνο ως υπέρτατο αγαθό. Τον θεωρούν ως καιρό αγώνος και ασκήσεως πνευματικής, αφού προσεύχονται «τον υπόλοιπον χρόνον της ζωής τους να διέρχονται εν ειρήνη και μετανοία».

ζ) Στον παρόντα χρόνο προετοιμάζεται με τη συνεργία του Παρακλήτου η συμμετοχή στον Παράδεισο της θείας αγάπης. Όποιος καταθέτει τη ζωή του στα χέρια του Θεού και τηρεί τις εντολές του, δεν φοβάται το μέλλον. Εμπνέεται από την πίστη των προφητών, των αποστόλων και των αγίων του παρελθόντος, αγωνίζεται για τη βίωση της αγάπης στο παρόν και διατηρεί ζωντανή την ελπίδα μετοχής στη μέλλουσα βασιλεία και δόξα. Τότε μπορεί να απευθύνεται σε Εκείνον που είναι «το Α και το Ω, ο πρώτος και ο έσχατος, αρχή και τέλος», και να του λέγει: «Ναι έρχου Κύριε  Ιησού» (Αποκ. 22,13).

Πηγή: Εφημερίδα "Μακεδονία", 29-12-2013