Άνθιμος Αλεξανδρουπόλεως : «Παλαιότερα ο Δαρβίνος, τώρα το μποζόνιο»

Παλαιότερα ο Δαρβίνος, τώρα το μποζόνιο
(οι θεολόγοι να μην ανακατευόμαστε εκεί που δεν μας σπέρνουν)


Αν η Αγ. Γραφή ήταν επιστημονικό βιβλίο θα έπρεπε να κλείσουν όλα τα Πανεπιστήμια του κόσμου. Οι επιστήμες με παρατήρηση και πείραμα εξετάζουν το επιστητό. Στοχεύουν στο να μας αποκαλύψουν βασικά τον... τρόπο με τον οποίο δημιουργήθηκαν όσα μας περιβάλουν ώστε έπειτα να βρούμε την σχέση που έχουν μαζί μας.

Ο Μ. Βασίλειος αναφέρει: «Οὐ γὰρ ἐλαττοῦται ἡ ἐπὶ τοῖς μεγίστοις ἔκπληξις, ἐπειδὰν ὁ τρόπος καθ’ ὃν γίνεταί τι τῶν παραδόξων ἐξευρεθῇ·εἰ δὲ μὴ ἀλλὰ τό γε ἁπλοῦν τῆς πίστεως ἰσχυρότερον ἔστω τῶν λογικῶν ἀποδείξεων». (Εἰς τὴν Ἑξαήμερον PG 29, 25 A).

Εδώ εγείρεται το ερώτημα· η Αγ. Γραφή δεν μας αποκαλύπτει τον τρόπο της δημιουργίας των όντων; Ε! λοιπόν, όχι! Η Αγ. Γραφή μας δείχνει ξεκάθαρα, μόνο το "ποιός" δημιούργησε το σύμπαν. Για το "ποιός", οι επιστήμες δεν δικαιούνται να αποφαίνονται επειδή οποιαδήποτε σχετική άποψή τους είναι έξω από το επιστητό που μπορούν να ερευνήσουν.

Για το "πως" δημιουργήθηκε ο κόσμος, οι θεολόγοι ας μην ανακατευόμαστε. Είναι "αλλουνού παπά ευαγγέλιο"! Η Αγ. Γραφή περιγράφει δυο εκδοχές γένεσης, σύμφωνα πάντοτε με το κοσμοείδωλο της εποχής της και με τρόπο που μπορούσε να γίνει κατανοητός από τα επιστημονικώς απαίδευτα μυαλά των βεδουίνων στη 2η προ Χριστού χιλιετία.

Χρειάζεται να εξασκήσουμε το μυαλό μας. Μας το ζητεί πάλι ο Μ. Βασίλειος: «(Ἡ Γραφὴ) πολλὰ ἀπεσιώπησεν… παρέλιπε δὲ ἡ ἱστορία τὸν ἡμέτερον νοῦν γυμνάζουσα… ἐξ ὀλίγων ἀφορμὴν παρεχομένη ἐπιλογίζεσθαι τὰ λειπόμενα» (Εἰς τὴν Ἑξαήμερον PG 29, 33 Β).

Όταν, λοιπόν, καθώς σκεπτόμαστε τα υπόλοιπα κάνουμε επιστήμη, έχουμε δικαίωμα να διαφωνούμε. Κάθε εποχή θα ξεπερνάει την προηγούμενη, θα την συμπληρώνει ή θα την διαψεύδει, αφού οι επιστήμες προοδεύουν ταχύτατα και η τεχνολογία εκλεπτύνεται. Έτσι διαπιστώνουμε να διαφωνεί ο Μ. Βασίλειος με τον Γρηγόριο Νύσσης σχετικά με το πώς δημιουργήθηκαν τα έμβια όντα. Ο πρώτος αποδέχεται την θεωρία της εξελίξεως: «Ἑκάστου γένους τὰς ἀπαρχὰς νῦν, οἰονεὶ σπέρματά τινα τῆς φύσεως προβληθῆναι κελεύει· τὸ δὲ πλῆθος αὐτῷ ἐν τῇ μετὰ ταῦτα διαδοχῇ ταμιεύεται, ὅταν αὐξάνεσθαι καὶ πληθύνεσθαι δέῃ…» (Εἰς τὴν Ἑξαήμερον PG 29, 149 C).

Αντίθετα ο δεύτερος, αποδέχεται την θεωρία του Big Bang.

«…ὅτι πάντων τῶν ὄντων τὰς ἀφορμὰς καὶ τὰς αἰτίας καὶ τὰς δυνάμεις συλλήβδην ὁ Θεὸς ἐν ἀκαρεῖ κατεβάλετο καὶ ἐν τῇ πρώτῃ τοῦ θελήματος ὁρμῇ ἡ ἑκάστου τῶν ὄντων οὐσία συνέδραμεν, οὐρανός, αἰθήρ, ἀστέρες, πῦρ, ἀήρ, θάλασσα, γῆ, ζῶα, φυτά…» (Γρηγορίου Νύσσης, Περὶ τῆς Ἑξαημέρου PG 44, 72 AB).

Λοιπόν, ας βγούμε από αυτό το δίχτυ μέσα στο οποίο βρισκόμαστε κι ας διδαχθούμε από τη διπλή μεθοδολογία των Ορθοδόξων Πατέρων μας. Οι οποίοι δεν αστυνόμευαν την επιστήμη, ούτε την δαιμονοποιούσαν αλλά την θεράπευαν αυτενεργούντες επιστημονικά και την έβλεπαν ως τον αναβατήρα προς το θρόνο του Θεού. Μόνο όταν θεολογούσαν για το "ποιός", μόνο τότε δεν μπορούσαν να διχογνωμούν. Πήγαιναν στις Οικουμενικές Συνόδους για να ξεκαθαρίσουν το Πρόσωπο που δημιούργησε τα πάντα, το "πρώτο κινούν ακίνητον", το "αυτο-κίνητον" που ζητούσε ο Αριστοτέλης.

Και μια …προφητεία! Η εφημερίδα "Καθημερινή" είχε γράψει πριν χρόνια: "Στην υψηλή κορυφή που θα φτάσουν οι επιστήμονες ύστερα από εκατομμύρια χρόνια, θα βρουν εγκατεστημένη εκεί μια ομάδα θεολόγων, από αιώνες". Ας μη φοβόμαστε, λοιπόν.

Πλήθος πιστών στο ιστορικό μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά

Προεξάρχοντος του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου τελέστηκε για τρίτη συνεχή χρονιά, στο ιστορικό μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά, στην Τραπεζούντα του Πόντου, πανηγυρική θεία λειτουργία.

Αγνοώντας το ψιλόβροχο, πλήθος πιστών, από την Ελλάδα και από όλο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων ο γενικός πρόξενος της Ελλάδος στην Κωνσταντινούπολη, Νικόλαος Ματθιουδάκης και η σύζυγος του, κ. Βαρβαρίγου, πρόξενος στην Αδριανούπολη, συνέρρευσε και εφέτος στην ιστορική μονή μετά την επίσημη άδεια των τουρκικών αρχών να τελεστεί η ορθόδοξη θεία λειτουργία.

«Περάσαμε «τη Παναϊας το ποτάμ» και ανεβήκαμε διά τρίτην φοράν εφέτος εις τις κορυφογραμμές της ορεινής και δασώδους Ματσούκας, εις το επιβλητικό και υποβλητικό φυσικό περιβάλλον του Όρους Μελά, εδώ «ψηλά σα επουράνια» ταπεινοί προσκυνηταί του σιωπηλού Θεομητορικού τούτου Σεμνείου», είπε μεταξύ άλλων, ο Οικουμενικός Πατριάρχης.

Μαζί του συλλειτούργησαν εφέτος ο μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως, Άνθιμος και ο μητροπολίτης Πέτρος από την Εκκλησία της Γεωργίας, ενώ παρευρέθηκε πολυμελές κλιμάκιο της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος. Ευχή όλων να αποδοθούν στους χριστιανούς και οι άλλες δύο ιστορικές μονές της Τραπεζούντας, ο Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτας στην Γαλίανα και ο Άγιος Ιωάννης Βαζελώνας στην Άνω Ματσούκα. «Ήρθαμε ειρηνικοί και φιλικοί προς τους πάντες, σκιρτώντας από συγκίνηση και χαρά» ανέφερε στο μήνυμά του, μετά το πέρας της λειτουργίας, ο κ.Βαρθολομαίος ευχαριστώντας τις Τουρκικές αρχές για τη σχετική άδεια που αποτελεί, όπως είπε, «αναγνώριση του δικαιώματος της ελευθερίας της χριστιανικής θρησκείας.

«Εύχομαι ο Θεός να βοηθήσει την Ελλάδα να ξεπεράσει τις δύσκολες στιγμές που ζει και να αξιωθούν όλοι οι πιστοί να έρθουν κάποια στιγμή στο ιστορικό αυτό μοναστήρι» τόνισε χαρακτηριστικά ο Οικουμενικός Πατριάρχης.

Για την ιστορία να αναφέρουμε, ότι την εικόνα της Παναγίας Σουμελά αγιογράφησε ο Ευαγγελιστής Λουκάς. Μετά τον θάνατό του τη μετέφερε στην Αθήνα ο μαθητής του Ανανίας και τοποθετήθηκε σε ναό της Θεοτόκου. Έτσι αρχικά ονομάστηκε ως Παναγία η Αθηνιώτισσα. Σύμφωνα με την παράδοση, στο τέλος του 4ου αιώνα (380-386 μΧ), η Παναγία η Αθηνιώτισσα εμφανίστηκε ως όραμα στους μοναχούς Σωφρόνιο και Βαρνάβα, στη Αθήνα, και τους κάλεσε στην εκκλησία. Εκεί είδαν την εικόνα να σηκώνεται από το προσκυνητάρι, να βγαίνει από το παράθυρο και να πετάει προς τα ουράνια. Συγχρόνως, άκουσαν την Θεοτόκο να λέει: «Πηγαίνω στην Ανατολή. Προπορεύομαι στο όρος Μελά. Ακολουθήστε με...». Οι μοναχοί την ακολούθησαν και στο όρος Μελά, στον Πόντο, όπου στάθηκε, κτίστηκε μεγάλος Ναός και Μονή. Έτσι η εικόνα πήρε την ονομασία Σουμελά από τη φράση «στου Μελά».

Το 1922, μετά την Μικρασιατική καταστροφή, μοναχοί έθαψαν την εικόνα, μαζί με άλλα κειμήλια. Με την ανταλλαγή, τα ιερά κειμήλια παραχωρήθηκαν και το 1931 τα ξέθαψε και τα έφερε στην Ελλάδα, ο Αμβρόσιος ο Σουμελιώτης. Η εικόνα επανήλθε στην Αθήνα και παρέμεινε στο Μουσείο έως το 1951. Τότε, το Σωματείο «Παναγία Σουμελά» Θεσσαλονίκης πρότεινε το κτίσιμο ναού στις πλαγιές του Βερμίου, στην Καστανιά Βέροιας.

Πηγή: ΑΜΠΕ

π. Χαράλαμπος Παπαδόπουλος:Η Παναγία και το μυστήριο του θανάτου

Η Παναγία λαμβάνει το μήνυμα της αναχώρησης της απο αυτή πραγματικότητα της ζωής. Ειρηνικά, με πληρότητα συνείδησης ετοιμάζεται για την είσοδο της στο μυστήριο του θανάτου. Αυτή η ειρηνικότητα απέναντι στο γεγονός του θανάτου ηταν αποτέλεσμα της πληρότητας που ένιωθε σε σχέση με τον ευατό της και τον Θεό. Δηλαδή σε σχέση με την ζωή. Μονάχα στο ποσοστό που ζούμε την αλήθεια της ύπαρξης μας ο θάνατος αδυνατεί. Οταν ζήσεις με πληρότητα την προσωπική σου κλήση και αλήθεια ο θάνατος παύει να είναι μηδενιστική απειλή και πραγματώνεται ως μυστήριο βαθύτερης σχέσης με τον Θεό. Χρόνια πολλά σε όλους!!!!

Tα πανηγύρια της Παναγίας

Με κάθε λαμπρότητα γιορτάζεται σήμερα μία από τις μεγαλύτερες εορτές της Ορθοδοξίας, η Κοίμηση της Θεοτόκου.

Πλήθος πιστών συρρέει σε «κομβικά» σημεία ανά τη χώρα, προκειμένου σε κλίμα κατάνυξης να εορτάσουν τον Δεκαπενταύγουστο, αλλά και να συμμετάσχουν σε διάφορα έθιμα που προέρχονται από τη βαθιά παράδοση της Ελλάδας.

Η «καρδιά» του Δεκαπενταύγουστου χτυπά στην Παναγία της Τήνου, στην Παναγία Εκατονταπυλιανή της Πάρου, στην Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο, αλλά και σε άλλες περιοχές.

Τα ήθη και τα έθιμα ανά την Ελλάδα

Ημαθία (Καστανιά) - Παναγία Σουμελά

Χιλιάδες πιστοί από όλη την Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό συρρέουν κάθε χρόνο και στις εκδηλώσεις που γίνονται στην Παναγία Σουμελά, την ιστορική εκκλησία που βρίσκεται στις πλαγιές του Βερμίου, κοντά στο χωριό Καστανιά.

Η εκκλησία κτίστηκε το 1951 από τους πρόσφυγες του Πόντου, στη μνήμη της ιστορικής ομώνυμης Μονής, τα ερείπια της οποίας βρίσκονται στο όρος Μελά, κοντά στην Τραπεζούντα του Πόντου. Εδώ φυλάσσεται η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, που είναι φιλοτεχνημένη από τον Ευαγγελιστή Λουκά.

Μετά τον μέγα εσπερινό της παραμονής, γίνεται η λιτάνευση της Αγίας Εικόνας και στη συνέχεια ακολουθούν καλλιτεχνικές εκδηλώσεις με ποντιακά συγκροτήματα, ενώ ανήμερα της Παναγίας γίνεται η περιφορά της Αγίας Εικόνας, την οποία ακολουθεί πλήθος πιστών.

Στο αποκορύφωμα της μεγάλης γιορτής ποντιακά συγκροτήματα από τη Μακεδονία προσφέρουν μοναδικές στιγμές με παραδοσιακούς σκοπούς και πολύωρο γλέντι.

Κοζάνη (Σιάτιστα) - Παναγία Μικρόκαστρου

Στην περιοχή αυτή συναντάται το έθιμο των καβαλάρηδων που προέρχεται από την περίοδο της Τουρκοκρατίας, κατά την οποία οι σκλαβωμένοι είχαν την ευκαιρία να δείξουν τη λεβεντιά και τον πόθο τους για λευτεριά.

Στις 14 και 15 Αυγούστου όλη η Σιάτιστα δονείται στους ρυθμούς των χάλκινων και του ασταμάτητου γλεντιού.

Την παραμονή της γιορτής οι πλατείες Χώρας, Γεράνειας και η γειτονιά του Μπούνου συγκεντρώνουν τις παρέες των καβαλάρηδων, οι οποίοι παρασύρουν Σιατιστινούς και επισκέπτες στο γλέντι.

Ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου, οι καβαλάρηδες ξεκινούν το πρωί για να προσκυνήσουν την εικόνα της Παναγίας στο φερώνυμο Μοναστήρι που βρίσκεται στο Μικρόκαστρο. Το μεσημέρι οι παρέες των καβαλάρηδων με τα καταστόλιστα άλογα μπαίνουν επιβλητικά στη Σιάτιστα και στην πλατεία της Χώρας τούς επισκέπτονται Αρχές και λαός.

Το γλέντι συνεχίζεται στις πλατείες.

Ιωάννινα (Παλαιόπυργος Πωγωνίου) - Κοίμηση της Θεοτόκου

Στον Παλαιόπυργο παρατίθεται γεύμα στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας όπου προηγουμένως έχει γίνει η Θεία Λειτουργία, ενώ ακολουθούν τα «ντολιά», ένα έθιμο το οποίο γινόταν παλιά και συνεχίζεται και σήμερα.

Κατά το έθιμο, η εντολή «ντολή –ντολιά» δίνεται από τον «ντολή πασά» που ορίζεται κάποιος από τους μεγαλύτερους. Ο «πασάς» παίρνει το ποτήρι του με το κρασί και το τσουγκρίζει με έναν παρευρισκόμενο (κάποιο ξένο καλεσμένο, τον παπά κ.ά.). Θα πιει τρία ποτήρια ή τρεις φορές και θα τα αφιερώσει κάθε φορά και σε διάφορους, ζητώντας από τους οργανοπαίκτες να παίξουν ένα τραγούδι.

Ύστερα, οι υπόλοιποι με τη σειρά που ορίζει ο «ντολή πασάς» αφιερώνουν τις ευχές τους όπου θέλει ο καθένας, ζητώντας και από ένα τραγούδι. Ένας και από τους σκοπούς αυτού του εθίμου ήταν να διαλύονται και οι μικροπαρεξηγήσεις που είχαν δημιουργηθεί και να υπάρχει ομόνοια μεταξύ των χωριανών.

Ακολουθεί γλέντι μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες της επόμενης ημέρας.

Kεφαλονιά - Παναγία η Φιδούσα

Πλήθος πιστών συγκεντρώνεται κάθε χρόνο στην αυλή της Iεράς Mονής της Παναγιάς της Φιδούς στην περιοχή Mαρκόπουλου Kεφαλονιάς για να δουν τα «φιδάκια της Παναγίας». Kάθε 15 Aυγούστου τα μικρά φιδάκια εμφανίζονται στο καμπαναριό και η εκκλησιαστική επιτροπή τα μεταφέρει στο προαύλιο του Iερού Nαού.

Σύμφωνα με την παράδοση, τα φιδάκια φέρνουν καλή τύχη στο νησί και, αν δεν εμφανιστούν, ο οιωνός είναι κακός, όπως έγινε, για παράδειγμα, τη χρονιά των μεγάλων σεισμών, μερικές δεκαετίες πριν.

Κυκλάδες (Τήνος) - Παναγία της Τήνου

Το προσκύνημα στην Παναγία της Τήνου είναι, ίσως, το μεγαλύτερο θρησκευτικό προσκύνημα του ελληνισμού. Στο νησί, που είναι απόλυτα ταυτισμένο με την Παναγιά του, συγκεντρώνονται κάθε χρόνο χιλιάδες πιστοί, όχι μόνο από την Ελλάδα, για να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας στην Εκκλησία της Μεγαλόχαρης και ν' αποθέσουν τα τάματά τους.

Η εικόνα των πιστών που ανεβαίνουν τα σκαλοπάτια μέχρι την Εικόνα γονατιστοί είναι από τις πιο χαρακτηριστικές. Η περιφορά του Επιταφίου της Παναγίας γίνεται όπως στον Επιτάφιο του Χριστού, τη Μεγάλη Παρασκευή, με τους χιλιάδες πιστούς να ακολουθούν με αναμμένα κεριά.

Το πανηγύρι διαρκεί έως τις 23 Αυγούστου, στα εννιάμερα δηλαδή της Παναγίας, ενώ, παράλληλα με τις εκδηλώσεις για την Κοίμηση της Θεοτόκου, στο νησί γιορτάζεται και η επέτειος της βύθισης του αντιτορπιλικού Έλλη από τους Ιταλούς, που έγινε λίγο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος με τους Ιταλούς, τον Δεκαπενταύγουστο του 1940.

Κυκλάδες (Πάρος) - Παναγία Εκατονταπυλιανή

Από τις εντυπωσιακότερες εκκλησίες του Αιγαίου, ο παλαιοχριστιανικός ναός της Εκατονταπυλιανής, βρίσκεται στην Παροικιά, την πρωτεύουσα της Πάρου, και είναι από τους αρχαιότερους και καλύτερα διατηρημένους χριστιανικούς ναούς.

Σύμφωνα με την παράδοση, χτίστηκε εξαιτίας ενός τάματος της Αγίας Ελένης. Πιστοί από ολόκληρη την Ελλάδα συγκεντρώνονται εδώ τον Δεκαπενταύγουστο για να προσκυνήσουν την εικόνα της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής (17ου αιώνα) και να πάρουν μέρος στις εορταστικές εκδηλώσεις.

Μετά την καθιερωμένη περιφορά του Επιταφίου, ξεκινά το μεγάλο πανηγύρι των ανθρώπων, που το γλεντάνε μέχρι τις πρωινές ώρες με παραδοσιακή μουσική, παριανό κρασί και ντόπιους μεζέδες. Στα εννιάμερα της Παναγίας, στο λιμανάκι της Νάουσας της Πάρου η νύχτα γίνεται μέρα, όταν δεκάδες καΐκια προσεγγίζουν την προβλήτα με αναμμένα δαδιά.

Οι συγκεντρωμένοι, εντυπωσιασμένοι από το θέαμα, περιμένουν την κορύφωση, με την άφιξη των «πειρατών» στο λιμάνι για την έναρξη της γιορτής με νησιώτικους χορούς, και πρώτο και καλύτερο τον Mπάλο.

Ιωάννινα (Ζαγοροχώρια)

Από τα πιο γνωστά πανηγύρια είναι εκείνα που πραγματοποιούνται στα Ζαγοροχώρια. Σε χωριά όπως η Βίτσα και το Τσεπέλοβο, οι εκδηλώσεις στη μνήμη της Κοίμησης της Θεοτόκου είναι τριήμερες και προσφέρουν την ευκαιρία για ατελείωτο γλέντι με παραδοσιακούς ηπειρώτικους χορούς.

Την τρίτη και τελευταία ημέρα της χαράς και του κεφιού, τον πρώτο λόγο έχουν οι ντόπιοι, με τοπικούς σκοπούς και ηπειρώτικους χορούς.

Κυκλάδες (Κουφονήσια) - Με τα καΐκια στην Παναγιά

Τον Δεκαπενταύγουστο γιορτάζει η Παναγία στο εκκλησάκι της στο Κάτω Κουφονήσι. Μετά τη λειτουργία προσφέρεται φαγητό από τους κατοίκους και κατόπιν μεταφέρονται με τα καΐκια, τα οποία κάνουν αγώνες για το ποιο θα περάσει το άλλο στο Πάνω Κουφονήσι.

Με την επιστροφή ντόπιοι και ξένοι το γλεντάνε μέχρι πρωίας στα μαγαζιά του νησιού, με μουσική, κρασί, ούζο και θαλασσινούς μεζέδες.

Δωδεκάνησα (Κάρπαθος) - Παναγία στην Όλυμπο

Για τους πιο ταξιδεμένους, που έχουν αψηφήσει την απόσταση και τις δυσκολίες στην πρόσβαση, το πανηγύρι της Κοίμησης της Θεοτόκου στην Όλυμπο της Καρπάθου είναι από τα πιο κατανυκτικά.

Εδώ, στην Όλυμπο, οι λειτουργίες είναι βαθιά συνδεδεμένες με το πένθος που χαρακτηρίζει αυτή τη συγκυρία για τον Χριστιανισμό και το αποκορύφωμα του παραδοσιακού εορτασμού είναι ο χορός που γίνεται στη μικρή πλατεία, μπρος στην εκκλησιά της Παναγίας, με τους οργανοπαίκτες να παίζουν τον Κάτω Χορό, αργόσυρτο και με σοβαρή διάθεση.

Αρχικά, οι άνδρες, καθισμένοι στο τραπέζι και με ένα κομμάτι βασιλικό στο πέτο, τραγουδούν και πίνουν, με τη συνοδεία λαούτου και λίρας. Στη συνέχεια και καθώς πέφτει το σκοτάδι, ξεκινά ο χορός, στον οποίο μπαίνουν σιγά-σιγά και οι γυναίκες ντυμένες με τις εκπληκτικής ομορφιάς και λαμπρότητας παραδοσιακές γιορτινές φορεσιές τους.

Ο χορός, αργός και πάντα με σταθερό βήμα και κατανυκτική διάθεση, κρατά για ώρες και η όλη ατμόσφαιρα είναι από τις ωραιότερες που μπορεί να βιώσει ο πιστός στα πανηγύρια του Αιγαίου.

Δωδεκάνησα (Nίσυρος) - Παναγία Σπηλιανή

Ένας από τους πιο πολυήμερους και ξεχωριστούς εορτασμούς της Παναγιάς πραγματοποιείται στο νησί της Νισύρου. Εδώ γιορτάζεται το Nιάμερο της Παναγίας, που ξεκινά στις 6 Αυγούστου, γιορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος.

Tο έθιμο είναι αφιερωμένο στη γυναίκα, καθώς οι μαυροντυμένες Eννιαμερίτισσες (γυναίκες ταγμένες στην Παναγία) αναλαμβάνουν πρωταγωνιστικό ρόλο στη λατρευτική δράση. Eγκαθίστανται στον χώρο του μοναστηριού της Παναγίας της Σπηλιανής, που βρίσκεται μέσα στο κάστρο των Iπποτών, προσκυνούν και καθαρίζουν τον χώρο και τα ιερά σκεύη.

Στην πραγματικότητα, διεξάγονται δύο παράλληλες λατρευτικές τελετουργίες: η επίσημη εκκλησιαστική από τους ιερείς και η ανεπίσημη με ιέρειες τις Eννιαμερίτισσες, που ακολουθούν αυστηρή νηστεία, κάνουν 300 μετάνοιες κάθε εικοσιτετράωρο και ψάλλουν.

Tην ημέρα του Δεκαπενταύγουστου, με τη λήξη της Λειτουργίας, οι ιερείς λιτανεύουν την εικόνα της Παναγίας έως το χωριό για να ευλογήσει το πανηγύρι. Oι Eννιαμερίτισσες, από την άλλη πλευρά, κρατούν τους δίσκους με τα κόλλυβα και προπορεύονται, ανοίγοντας τον δρόμο για την ιερή εικόνα.

Το γλέντι ξεκινά τη στιγμή που η εικόνα φτάνει στο χωριό, με τον τοπικό χορό της «κούπας», τραγούδια και άφθονο κρασί, ενώ οι Εννιαμερίτισσες αποσύρονται.

Δωδεκάνησα (Πάτμος) - Επιτάφιος Παναγίας

Στο νησί της Πάτμου, το νησί της Ορθοδοξίας, όπου τα πάντα περιστρέφονται γύρω από το ιστορικό μοναστήρι της Αποκάλυψης, οι μοναχοί του τηρούν το έθιμο του Επιταφίου της Παναγίας, ένα έθιμο με βυζαντινές καταβολές.

Ο χρυσοποίκιλτος Επιτάφιος της Παναγίας περιφέρεται στα σοκάκια του νησιού σε μεγαλοπρεπή πομπή, ενώ οι καμπάνες του μοναστηριού και των άλλων εκκλησιών ηχούν ασταμάτητα.

Δωδεκάνησα (Λειψοί) - Παναγία του Χάρου

Στο Μοναστήρι της Παναγίας στους Λειψούς, η Παναγία δεν κρατάει το Θείο Βρέφος αλλά τον Εσταυρωμένο Χριστό, σε μια εικόνα μοναδική στη χριστιανική παράδοση. Η Παναγία του Χάρου γιορτάζει στις 23 Αυγούστου, δηλαδή στα εννιάμερα της Παναγίας.

Σύμφωνα με το έθιμο, που τηρείται από το 1943, τοποθετούνται την άνοιξη κρινάκια γύρω από την εικόνα, τα οποία στη συνέχεια ξεραίνονται και ανθίζουν ξανά, τον Αύγουστο.

Με πληροφορίες από το aftodioikisi.gr


http://www.zougla.gr/greece/article/ta-panigiria-tis-panagias

Μοναχή Νεκταρία:οι ρατσιστές δεν είναι χριστιανοί ·

Μοναχή Νεκταρία ·

• παιδιά μου είμαι πολύ συντετριμμένη με τον ρατσισμό πού βλέπω στην Ελλάδα , παρακαλώ κάθε μέρα τον Θεό και την Παναγία μας να έχει καλά όλο τον κόσμο άσχετου χρώματος και εθνικότητας και με αυτά που δυστυχώς βλέπω νιώθω προδομένη από ένα κράτος που υποτίθεται είναι ορθόδοξο και μορφωμένο .
  οι ρατσιστές δεν είναι χριστιανοί.

  
  

  
  

  (το αλίευσα από το facebook και το μοιράζομαι μαζί σας)

Χρήστου Γιανναρά: Η Μετα-φυσική ως αρρώστια και ως Γιορτή

Γιορτή της Παναγιάς του Δεκαπενταυγούστου –«καλή Παναγιά» εύχονται στα νησιά μας, το γλωσσικό ομόλογο του «καλή Ανάσταση» ή «καλά Χριστούγεννα». Οσοι καταλαβαίνουν ασυμβίβαστη τη διαφορά της Εκκλησίας από τη θρησκεία (κατανόηση που όριζε κάποτε την πολιτισμική ιδιαιτερότητα του Ελληνα), βλέπουν στο πρόσωπο της Παναγιάς τη «Θεοτόκο»: τη γυναίκα που έδωσε σάρκα στην ελευθερία του Θεού από την ίδια τη θεότητά του, ελευθερία μανικού έρωτα για το πλάσμα του – να υπάρξει άνθρωπος ο Θεός χωρίς να καταλύεται το «όλως έτερον» της θεότητας. «Νενίκηνται της φύσεως οι όροι», ψέλνει η Εκκλησία γι’ αυτή τη γέννα του Θεού από άνθρωπο, πρώτη και μοναδική στην Ιστορία ταύτιση της ελευθερίας με την Αιτιώδη Αρχή του υπαρκτικού γεγονότος. Οσοι δεν καταλαβαίνουν τη διαφορά της Εκκλησίας από τη θρησκεία, την αλλοτρίωση του εκκλησιαστικού γεγονότος όταν θρησκειοποιείται (αλλοτρίωση που όρισε την πολιτισμική ιδιαιτερότητα της μεταρωμαϊκής Δύσης), βλέπουν στο πρόσωπο της Παναγιάς κυρίως την «Παρθένο» (the Virgin, la Vierge). Θέλουν να ξορκίσουν τον πρωτόγονο ενοχικό φόβο για τη σεξουαλικότητα. Φόβο που ακόμα φυλακίζει τη γυναίκα στην «μπούργκα», να κρυφοβλέπει τον κόσμο αόρατη ως φύλο, τον ίδιο φόβο που στα θρησκευτικά περιβάλλοντα θέλει να κρύψει, να εξαφανίσει τη γυναικεία χάρη, ιδιαίτερα τα μαλλιά (γιατί άραγε τα μαλλιά;), ακόμα και να τα ξυρίσει, όπως οι φανατικοί Εβραίοι στις γυναίκες τους. Την ιεροποίηση της βιολογικής παρθενίας, περίπου λατρεία, τη γεννάει η φυσική θρησκεία, το τυφλό ένστικτο θωράκισης του εγώ απέναντι στον φόβο για το άγνωστο υπερβατικό. Την Εκκλησία τη γεννάει μια κλήση (το λέει η λέξη) για μετοχή σε σχέσεις κοινωνίας, συνύπαρξης. «Κλήση» και «σχέση» είναι περίπου ο ορισμός της ελευθερίας. Αλλά την ελευθερία οι άνθρωποι σπάνια μέσα στην Ιστορία την άντεξαν ως αρχή κοινού τρόπου του βίου – είναι άθλημα επίπονο, απαιτεί να ξεπεράσεις το εγώ, να ρισκάρεις τη χρησιμότητα για χάρη της αλήθειας. Ετσι και η Εκκλησία δεν αυτο-ορίστηκε ποτέ ως συντελεσμένο κατόρθωμα, αυτο-εικονίστηκε καταγωγικά σαν χωράφι με σιτάρι μεν, αλλά και με «ζιζάνια»: Συνυπάρχει με την Εκκλησία πάντοτε, σαν σύμπτωμα ή τάση, η θρησκειοποίησή της – όπως παραμονεύει πάντα και στη μητρική αγάπη ο εγωκεντρικός αυταρχισμός ή στον έρωτα η καμουφλαρισμένη ιδιοτέλεια της ηδονής. Οταν θρησκειοποιείται ο εκκλησιαστικός βίος αλλοτριώνεται συνολικά: Η μαρτυρία της εκκλησιαστικής εμπειρίας, το ευ-αγγέλιο, εκλαμβάνεται σαν ιδεολογία, η πίστη σαν ατομική πεποίθηση, η ηθική σαν αξιόμισθο ατομικό κατόρθωμα. Τότε παίρνει τα πάνω του και ο πρωτόγονος ενοχικός φόβος για τη σεξουαλικότητα: Η Παναγία ενδιαφέρει (και τιμάται) όχι γιατί σάρκωσε τον Ασαρκο και χώρεσε τον Αχώρητο, αλλά γιατί παρέμεινε «και μετά τόκον παρθένος». Εσωσε τη βιολογική παρθενία, που ενδιαφέρει ασύγκριτα περισσότερο από τη μητρότητα. Στον εκκλησιαστικό μοναχισμό το Αγιονόρος λογαριάζεται «Περιβόλι της Παναγιάς», η παρθενία άλμα απόλυτης ερωτικής αυτοπροσφοράς, κορύφωμα ελευθερίας της αγάπης. Στον θρησκειοποιημένο μοναχισμό το ερωτικό άθλημα της παρθενίας αλλοτριώνεται σε νομική υποχρέωση «αγαμίας». Η αγαμία αυτονομείται και από τον μοναστικό βίο και από την «αναχώρηση», βιώνεται χωρίς μετοχή σε κοινότητα - αδελφότητα - οικογένεια εκκλησιαστική, ή χωρίς ασκητικό ερημητισμό. Επιλέγεται η αγαμία ως προαπαιτούμενο καριέρας: στη μεν Δύση γενικά ιερατικής, στον δε Ορθοδοξισμό ειδικά επισκοπικής. Η αγαμία καριέρας, στα καθ’ ημάς, προϋποθέτει τη σεξουαλικότητα εξ ορισμού ως μολυσματική, αφού αυτή και μόνη αποκλείει αξιωματικά και τον αγιότερο των εγγάμων πρεσβυτέρων από την επισκοπική ευθύνη. Αποδείχνει η εξαναγκαστική αγαμία των επισκόπων ότι είναι υποκριτικές φλυαρίες όλα όσα παραλλήλως κηρύσσονται για τον γάμο ως μυστήριο «εις Χριστόν και εις την Εκκλησίαν». Αν «μυστήριο» σημαίνει τη φανέρωση και δυναμική πραγμάτωση της Εκκλησίας (τον εικονισμό του υπαρκτικού τρόπου της Τριαδικής Θεότητας και της «κένωσης» του Χριστού), πώς είναι δυνατό το «μυστήριο» του γάμου να συμβιβάζεται μεν με το μυστήριο της ιερωσύνης του πρεσβυτέρου, όχι όμως και με αυτό του επισκόπου! Ή να αποκλείει η ιερωσύνη το μυστήριο (δεύτερου) γάμου πρεσβυτέρων που χήρεψαν! Στα σημερινά δεδομένα της ατομοκεντρικής συλλογικότητας, η αγαμία καριέρας συνιστά ολοφάνερη πια απειλή της ψυχικής υγείας και της ηθικής ακεραιότητας. Η μοναξιά ρημάζει τον δίχως ένταξη σε μοναστήρι άγαμο και η αναπότρεπτη υποταγή του στις τρέχουσες συνθήκες του βίου (καθημερινό συμφυρμό με το απρόσωπο πλήθος, τηλεόραση, έντυπα, βίντεο, διαδίκτυο) και τον καταιγισμό προκλήσεων αισθησιακού ηδονισμού που συνεπάγονται, οδηγούν αδήριτα στη μεγιστοποίηση των ενδεχομένων ψυχικής ανωμαλίας, σεξουαλικών διαστροφών, νευρωτικών ή και ψυχωτικών διαταραχών. Ή ευνοούν οι συνθήκες την καταφυγή του αγάμου στη διπλοπροσωπία, τη μεθοδική υποκρισία, τις σχιζοειδείς συμπεριφορικές αντιφάσεις. Τα φρικώδη σκάνδαλα παιδεραστίας, που συγκλονίζουν τον ρωμαιοκαθολικό κλήρο τα τελευταία χρόνια ή, οι σιωπηρά καθιερωμένες, στον ίδιο κλήρο, άγαμες «συζυγίες» ιερέων, κυρίως στη Λατινική Αμερική και στην Αφρική, με τις γυναίκες σαν πορνικά ανδράποδα δίχως κοινωνική ένταξη. Είναι πτυχές τραγωδίας που τη διαιωνίζει ο πρωτογονισμός του ενοχικού φόβου για τη σεξουαλικότητα παγιωμένος σαν «χριστιανική» στάση. Αλλά και στις «εθνικές εκκλησίες» του ιδεολογικού Ορθοδοξισμού, τα επισκοπικά σώματα και οι «αυλές» των αγάμων που τα πλαισιώνουν εμφανίζουν δραματικό πληθωρισμό συμπτωμάτων ψυχοπαθολογίας, απώλειας επαφής με την πραγματικότητα, καθήλωσης της νοημοσύνης σε παιδαριώδες επίπεδο. Καθόλου τυχαία η εμπειρία της Εκκλησίας θεσμοθέτησε τη μοναστική οδό ως προϋπόθεση της ασκητικής παρθενίας. Ο ίδιος εκκλησιαστικός εμπειρισμός υμνεί την Παναγιά ως «ζωής μητέρα». Της ζωής που είναι ελευθερία από την αρρώστια, τη διαστροφή, το κάτσιασμα. Και κορυφώνεται στη Γιορτή. http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathpolitics_1_14/08/2011_1295996

Μεσερέτ Ντεφάρ: Ευχαριστώ το Θεό που μου έδωσε τη νίκη σήμερα

Η χρυσή Ολυμπιονίκης της Αθήνας, Μεσερέτ Ντεφάρ, κατέκτησε μετά από οκτώ χρόνια το χρυσό μετάλλιο στα 5000μ. στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου.

Η δρομέας από την Αιθιοπία, ενώ βρισκόταν πίσω και από την συμπατριώτισσά της, Τιρουνές Ντιμπάμπα, είχε πολλές δυνάμεις στην τελική ευθεία και πήρε την πρώτη θέση με 15:04.25Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ντεφάρ είναι Χριστιανή και μετά το τέλος του αγώνα κρατούσε στα χέρια της και φιλούσε ένα πανί που απεικόνιζε την Παναγία και το θείο βρέφος Λίγο αργότερα  δήλωσε:"Ευχαριστώ το Θεό που μου έδωσε τη νίκη σήμερα..." .

ΤΟ ΙΕΡΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΚΑΤΟΝΤΑΠΥΛΙΑΝΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟ

Επιμέλεια: Δέσποινα Φελούκα, Θεολόγος

Ονομασία

   Το Ιερό Προσκύνημα της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής βρίσκεται στην περιοχή της Παροικιάς, κοντά στο λιμάνι της Πάρου. Ετυμολογικά, το όνομα Εκατονταπυλιανή υποδηλώνει χώρο με εκατό πύλες. Στο προσκύνημα αποδίδονται δύο ονομασίες: α) Καταπολιανή, επειδή βρίσκεται προς την πλευρά της αρχαίας πόλης και β) Εκατονταπυλιανή, που υποδηλώνει τη μεγαλοπρέπεια του ναού και δημιουργήθηκε τον 17ο αιώνα. Παρόλα αυτά, σύμφωνα με τις έρευνες, και οι δύο ονομασίες χρησιμοποιούνται ήδη από τον 16ο αιώνα. Η παράδοση για την ονομασία Εκατονταπυλιανή υπαγορεύει πως ο ναός έχει 99 φανερές πόρτες η εκατοστή, η οποία δεν είναι φανερή, είναι κλειστή και θα ανοίξει όταν οι Έλληνες καταλάβουν την Πόλη.

Ιστορία

   Σχετικά με την ίδρυση του ναού υπάρχουν πολλές παραδόσεις. Δύο όμως είναι οι επικρατέστερες. Σύμφωνα με την πρώτη, η μητέρα του αυτοκράτορα Μ. Κωνσταντίνου, Αγία Ελένη, κατευθυνόμενη προς την Παλαιστίνη προκειμένου να βρει τον Τίμιο Σταυρό, έφτασε στο νησί της Πάρου. Εκεί, σε ναό που τοποθετείται στη θέση της σημερινής Εκατονταπυλιανής, προσευχήθηκε και έκανε τάμα σύμφωνα με το οποίο αν έβρισκε τον Τίμιο Σταυρό θα ανοικοδομούσε στο σημείο εκείνο  μεγάλο ναό. Η προσευχή της Αγίας Ελένης εισακούστηκε και το τάμα εκπληρώθηκε. Σύμφωνα με τη δεύτερη παράδοση, το τάμα φαίνεται να εκπληρώθηκε από το γιό της Μ. Κωνσταντίνο, ο οποίος έκτισε τρίκλιτη βασιλική. Οι έρευνες του καθηγητή Α. Ορλάνδου κατά τη διάρκεια αναπαλαίωσης του ναού απέδειξαν ότι όντως ο ναός είχε ήδη ανοικοδομηθεί κατά τον 4ο αιώνα, οπότε και οι παραπάνω παραδόσεις ισχύουν.

Αρχιτεκτονική

   Πρόκειται για ένα αρχιτεκτόνημα που συντίθεται από παλαιοχριστιανικά, βυζαντινά και μεταβυζαντινά στοιχεία, που προστέθηκαν σταδιακά. Το κτίσμα είναι σταυρική ξυλόστεγη βασιλική, που έπειτα από καταστροφή που υπέστη ανακατασκευάστηκε από τον Ιουστινιανό, ο οποίος όμως προσέθεσε και νέα στοιχεία αρχιτεκτονικής που επικρατούσαν κατά την εποχή του, όπως θόλους και τρούλλο. Ο σημερινός ναός ανάγεται στην ιουστινιάνεια περίοδο και αποδίδεται στον 6ο αιώνα. Παρά το γεγονός ότι κατά τις περιόδους της φραγκοκρατίας και της τουρκοκρατίας λεηλατήθηκε πολλάκις και υπέστη σοβαρές καταστροφές, η μεγαλύτερη από αυτές επήλθε από σεισμούς, το 1733, όταν και κατέρρευσε τμήμα του τρούλλου καθώς και ο βόρειος και ο δυτικός θόλος. Ο καθηγητής Α. Ορλάνδος ξεκίνησε εργασίες αποκατάστασης στο ναό το 1959 και τον παρέδωσε στους πιστούς, στην ιουστινιάνεια μορφή του, το 1966.

   Το κτιριακό συγκρότημα περιλαμβάνει τον κυρίως ναό της Παναγίας με τα εσωτερικά παρεκκλήσια των Αγίων Αναργύρων, του Αγίου Φιλίππου και της Οσίας Θεοκτίστης. Εξωτερικά έχουμε τη βασιλική του Αγίου Νικολάου, το ναό της Αγίας Θεοδοσίας, το παρεκκλήσι του Αγίου Δημητρίου και το Βαπτιστήριο. 

Μαρία Χατζηαποστόλου: Η Θεοτόκος στην Τέχνη

   

-Ή όταν η αγία ευαισθησία συνάντησε

την ευαισθησία των ποιητών-

«Χαίρε η που πατείς και τα σημάδια σβήνονται…

Χαίρε η που ξυπνάς και τα θαύματα γίνονται…».

Οδυσσέα Ελύτη, Άξιον Εστί. Το δοξαστικόν.

     Το πρόσωπο της Θεοτόκου, ως του ανθρώπου που κυοφόρησε το Σαρκωμένο Λόγο ενέπνευσε πολλούς ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών, καθώς η αγία ευαισθησία της γυναίκας εκείνης που όχι μονάχα δέχθηκε να κυοφορήσει τον ίδιο το Θεάνθρωπο μέσα από το δικό της σώμα, αλλά και πόνεσε από το θάνατο του παιδιού της, αν και γνώριζε βαθιά μέσα της, πως ο γιος της είναι ο ίδιος ο Θεός, συναντά την ομορφότερη έκφρασή της μέσα από την ποιητική ευαισθησία. Κατ’ ουσίαν τούτος ο αβάσταχτος πόνος ενδιαφέρει κυρίως τους ποιητές, οι οποίοι συγκλονίζονται από τον ανθρώπινο πόνο της μάνας που πονά για τον επικείμενο θάνατο του παιδιού της κι’ ας ξέρει πως, «η γλυκιά της Άνοιξη» κατά τον άγιο Ρωμανό το Μελωδό, θ’ αναστηθεί... Στην ίδια κατεύθυνση, η ταύτιση της οδύνης της Θεοτόκου για τον άδικο χαμό του γιου της, με τον ανθρώπινο πόνο και την αγωνία της κάθε μάνας και η ταυτόχρονη έκφραση αυτού του πόνου είναι η κατεξοχήν αγαπημένη θεματική διάσταση της σκέψης των ποιητών.

    Ο άγιος των γραμμάτων, ο κοσμοκαλόγερος Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, εκφράζει  με τον ομορφότερο τρόπο την ελπίδα για τη μεταμόρφωση του ανθρώπινου πόνου σε προσδοκία της Αναστάσεως μέσα από το πρόσωπο της Παναγίας εκεί όπου,  «Έχει αποθέσει καρτερικά τον πόνο του στην πιο πονεμένη από τις μητέρες της Οικουμένης, στην “Κυρία των Ουρανών”, τον “Γλυκασμόν των Αγγέλων”, τη μόνη που μπορεί να γλυκάνη την πίκρα της ρημαγμένης του ζωής και να τον ανακουφίση τώρα που τον “εκύκλωσαν αι του βίου του ζάλαι ώσπερ μέλισσαι κηρίον”».[1] O θάνατος υπερβαίνεται με την προσδοκία της Αναστάσεως, ακόμη και μέσα από τη σκοτεινιά του θανάτου και κυρίως μέσα από αυτή καθώς, «…και τα λευκά κόκαλα και τα κρανία τα τρυφερά ήσαν άσπιλα λείψανα παιδίων, τα οποία είχεν ευδοκήσει να καλέσει ενωρίς εις τον Παράδεισον, πλησίον του υιού της του ειπόντος “Άφετε τα παιδία έρχεσθαι προς με και μη κωλύετε αυτά”, η Παναγία η Γλυκοφιλούσα».[2] Δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός πως ο μεγάλος Σκιαθίτης χρησιμοποιεί ως λογοτεχνικό τέχνασμα την αντίθεση μεταξύ ζωής και θανάτου, προσπαθώντας να καταδείξει με την κορυφαία λογοτεχνική μαεστρία του, πως ο δρόμος προς την ανέσπερη ζωή δεν μπορεί να διακοπεί από κανένα κράτος του θανάτου.

     Στην ίδια προοπτική, ο άλλος μεγάλος μας συγγραφέας από το περήφανο νησί της Κρήτης, ο Νίκος Καζαντζάκης μαρτυρά πως: «Ανάμεσα από το δροσερό σκοτάδι, μεγάλα, πονόψυχα, απελπισμένα, φέγγαν τα μάτια της Παναγίας κι έλαμπε στο θαμπό λιβανωτόν αγέρα το ρωμαλέο της πηγούνι. “Γλυκοφιλούσα, Κερά της Θάλασσας” έλεγα όρθιος μπροστά της “ω Καρδιά του ανθρώπου που χώρες Εκείνον που ουρανός και γης δεν τον χωρούν… Γιατί μέσα στην καρδιά μου σαλεύεις σα χριστιανικιά Νίκη, που δε φοβάται το αίμα, κι ακλουθάει, κλαγγάζοντας, με μεγάλες αδρασκαλιές, το στρατευόμενο απάνω στη γης Θεό!”. Έτσι μιλούσε και χοροπήδα η καρδιά μου, και γύριζα από Μοναστήρι σε Μοναστήρι. Ήθελα να διαλέξω το πιο αυστηρό για να τελέψω κι εγώ την άσκηση μου. Λίγο, πολύ, για πάντα, δεν ήξερα. Ένιωθα μονάχα την ανάγκη να μείνω ολομόναχος, αμίλητος, μήνες».[3]

     Ο Καζαντζάκης συνδέει άμεσα το πρόσωπο της Θεοτόκου με την προσευχητική διάσταση στον άνθρωπο και ιδιαίτερα η Παναγία ταυτίζεται με το πρόσωπο της κάθε μητέρας, αφού αποτελεί τη Μάνα όλου του κόσμου καθώς, «Αδειανή ’ταν η εκκλησία, λιγοστό έμπαινε το φως από τα πολύχρωμα παράθυρα και ξυπνούσε τα κονίσματα, τον πολυέλαιο, τα προύτζινα μανουάλια, και δεξά ως μπαίνουμε, απάνω στο προσκυνητάρι, τον Άι-Μηνά τον καβαλάρη. Πήρε η Νοεμή ένα κεράκι από το παγκάρι και τράβηξε ίσια κατά το μεγάλο κόνισμα της Παναγιάς, ζερβά από την Ωραία Πύλη, στο τέμπλο. Δεν τολμούσε να μιλήσει καταπρόσωπο με τον πεθαμένο, ήθελε να βάλει μεσίτρα, ανάμεσα στους δυό τους, την Παναγιά, τη Μάνα… Γονάτισε η Νοεμή και κοίταζε ώρα πολλή, αμίλητη, κι όσο κοίταζε γλύκαινε, μέρωνε η καρδιά της… Κρατούσε η Παρθένα το γιό στην αγκάλη σφιχτά πολύ, σα να φοβόταν μην της τον πάρουν, ακουμπούσε το μάγουλο βαθιά, τρυφερά, απάνω στο μάγουλο του και του ’δινε ένα μικρό ξύλινο σταυρό, παιχνιδάκι, για να παίξει… Σηκώθηκε η Νοεμή, άναψε το κερί στο μανουάλι, ζύγωσε το στόμα της στην Παναγιά και της μίλησε. Δεν κάτεχε ακόμα να λέει προσευκές, της μίλησε σα να ’ταν μια καλή γειτόνισσα και βρέθηκε τώρα η Νοεμή σε μεγάλη ανάγκη και χτύπησε την πόρτα της. – Μάνα, της είπε, εγώ ’μαι η Νοεμή η Οβραία, ήρθα από την άκρα του κόσμου, παράτησα την πίστη του πατέρα μου, γίνηκα χριστιανή. Βρίσκουμαι σε μεγάλη ανάγκη, Μάνα, βόηθα! Πες του να μην έρχεται τη νύχτα να με τυραννάει, πες του να μη μου κάμει κακό, εγώ το καλό μόνο του σπιτιού του θέλω, αγαπώ το γιό του, άλλη χαρά δεν έχω… Μάνα, σου λέω και τούτο, μα να μην του το πεις: σε τρεις μήνες θα γίνω κι εγώ μάνα, φοβούμαι μη μου πειράξει το γιό μου· μην τον αφήσεις! Πέφτω στα πόδια σου· Μάνα όλων των μανάδων του κόσμου, ελέησέ με! Σήκωσε τα μάτια, είδε την Παναγιά να την κοιτάζει θλιμμένη, απελπισμένη, και τα μάτια της σα να ’χαν ξαφνικά γεμίσει δάκρυα».[4] Είναι ολοφάνερο λοιπόν, πως στην καζαντζακική σκέψη η προσευχή οδηγεί τον άνθρωπο σε προσωπική κοινωνία με τον Δημιουργό του και αποτελεί στήριγμα και παραμυθία, τουτέστιν ζώσα πραγματικότητα της ορθόδοξής μας παράδοσης.

      Αλλά η δύναμη της δημιουργίας δεν σταματά εκεί… Ο Μίκης Θεοδωράκης ως εξόριστος στη Ζάτουνα της Αρκαδίας κατά τα δίσεκτα χρόνια της δικτατορίας των συνταγματαρχών, μας απέδειξε με τον ομορφότερο τρόπο πως ο μοναδικός τρόπος για να νικήσουμε τη φθορά είναι η δημιουργία, μελοποιώντας τους υπέροχους στίχους του μεγάλου Μάνου Ελευθερίου: «Γλυκοφιλούσα Παναγιά / μάνα μου κι οδηγήτρα μου / κι’ εγώ στα στήθη έχω καρδιά / που λιώνει από την πίκρα μου». Και συνεχίζοντας τον υπέροχο αυτό ύμνο προς τη Θεοτόκο και στα υπόλοιπα τραγούδια αυτού του μουσικού κύκλου, συνεχίζει να υμνεί το μυστήριο της μητρότητας καθώς, «Γιατ’ ήσουν μάνα μια φορά / και ξέρεις τα ραγίσματα / που έχει ο πόνος κι η χαρά / και του καιρού τα πείσματα». Στην Αρκαδία ΙΙ επίσης περιλαμβάνεται και το μοναδικό τραγούδι Γλυκοφιλούσα Παναγιά, πάντα σε στίχους του Μάνου Ελευθερίου, που μάλιστα το ερμηνεύει ο ίδιος ο συνθέτης στο πιάνο του.[5] Μεγάλος ο καημός της συνάντησης καθώς, «Απ’ όπου να ’σαι / και θα ’ρθεις / και γλώσσα όποια μιλήσεις / μ’ όσους ανθρώπους κι αν βρεθείς / πίσω δε θα γυρίσεις». Πως αλλιώς μπορεί να νικηθεί το κάθε σύστημα παρά μονάχα μέσα από τον έρωτα της δημιουργίας…

---

[1] Απόσπασμα από το διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, Ρεμβασμός του Δεκαπενταύγουστου.

[2] Απόσπασμα από το διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, Η Παναγία η Γλυκοφιλούσα.

[3] Νίκου Καζαντζάκη, Ταξιδεύοντας. Ιταλία-Αίγυπτος-Σινά-Ιερουσαλήμ-Κύπρος-Ο Μοριάς, εκδ. Ελ. Καζαντζάκη, Αθήνα 1965, σ. 159.

[4] Νίκου Καζαντζάκη, Καπετάν Μιχάλης, εκδ. Ελ. Καζαντζάκη, Αθήνα 1973, σσ. 479-480.

[5] Σ’ αυτή την κατεύθυνση αξίζει κανείς να μελετήσει το εξαιρετικό άρθρο του Παναγιώτη Ανδριόπουλου, Οι Παναγιές του Μίκη Θεοδωράκη – Γλυκοφιλούσα Παναγιά, Παρασκευή 26 Φεβρουαρίου 2010, ηλεκτρονική διεύθυνση:

http://panagiotisandriopoulos.blogspot.gr/2010/02/blog-post_1619.html

Επιστρέφοντας από τον… άλλο κόσμο!

Επαθε εγκεφαλικό, βρισκόταν σε κωματώδη κατάσταση και επανήλθε τρία χρόνια μετά

Ο Ρίτσαρντ Μαρς και η γυναίκα του Λίλι

Ο Ρίτσαρντ Μαρς έπαθε εγκεφαλικό στις 20 Μαΐου του 2009. Είχε περιέλθει σε κωματώδη κατάσταση και οι γιατροί ήθελαν να τον αποσυνδέσουν από το μηχάνημα υποστήριξης. Ο Ρίτσαρντ όμως άκουγε την κάθε τους λέξη, ανήμπορος να αντιδράσει. Τρία χρόνια μετά, έχοντας επανέλθει κατά 95%, μιλάει για πρώτη φορά δημόσια για τη συγκλονιστική εμπειρία του.

Ο 60χρονος πρώην αστυνομικός και δάσκαλος Ρίτσαρντ Μαρς, δύο ημέρες αφότου επανέκτησε τις αισθήσεις του μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη κι ενώ βρισκόταν ακόμη στο νοσοκομείο, άκουγε - μη μπορώντας να αντιδράσει - τους γιατρούς να ρωτούν τη σύζυγό του εάν επιθυμεί να τον αποσυνδέσουν από το μηχάνημα υποστήριξης ζωής. Οι γιατροί πίστευαν ότι είχε περιέλθει σε κατάσταση φυτού, δίχως επίγνωση και συναίσθηση εξωτερικών ερεθισμάτων.

Ο Μαρς όμως είχε πλήρη επίγνωση. «Είχα πλήρη επίγνωση», δήλωσε. «Όμως είχαν παραλύσει σχεδόν όλοι οι γραμμωτοί μύες του σώματός μου. Μπορούσα μόνο να ανοιγοκλείνω τα μάτια μου. Παραδόξως, δε θυμάμαι να αισθάνθηκα ποτέ φοβισμένος. Ήξερα ότι είχα το 100% των νοητικών μου ικανοτήτων. Μπορούσα να σκεφτώ, να ακούσω και να παρακολουθήσω συζητήσεις αλλά δεν μπορούσα ούτε να μιλήσω ούτε να κινηθώ. Οι γιατροί μιλούσαν από πάνω μου σα να μην υπήρχα στο χώρο. Ήθελα τόσο πολύ να φωνάξω: "E! Είμαι κι εγώ εδώ!", αλλά δεν μπορούσα».

Συγκινημένος, θυμάται τη γυναίκα του Λίλι να λέει στους γιατρούς να μην τον αποσυνδέσουν από τα μηχανήματα. «Οι γιατροί έλεγαν στη Λίλι ότι οι πιθανότητες να ζήσω ήταν 2% και ότι, ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, θα ήμουν φυτό. Άκουγα τη συζήτηση και μέσα μου ούρλιαζα "Όχι!"».

Το σύνδρομο εγκλεισμού ή αποκλεισμού (locked-in syndrome) συναντάται περίπου στο 1% των ατόμων που έχουν υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο. Πρόκειται για σπάνια πάθηση, κατά την οποία ο ασθενής έχει πλήρη επίγνωση της πραγματικότητας, δεν μπορεί όμως να αντιδράσει ή να επικοινωνήσει λεκτικά, λόγω παράλυσης των γραμμωτών μυών του σώματος.

Οι πάσχοντες από το σύνδρομο εγκλεισμού μπορούν να επικοινωνήσουν ανοιγοκλείνοντας τα μάτια τους, τα οποία συνήθως δεν επηρεάζονται από την παράλυση. Η κατάσταση στην οποία περιέρχεται ο ασθενής δεν επιδέχεται ιατρικής παρέμβασης και είναι εξαιρετικά σπάνιο να επανέλθει.

Τρεις μέρες μετά το εγκεφαλικό, ένας γιατρός τον εξέτασε, πιστεύοντας ότι υπήρχε ενδεχόμενο να επανέλθει. Προς μεγάλη ανακούφιση της οικογένειάς του και των γιατρών του, ο Μαρς κατάφερε να επικοινωνήσει ανοιγοκλείνοντας τα μάτια του.

Όταν ερωτήθηκε για το τι πιστεύει σχετικά με τον υποβοηθούμενο θάνατο, ο Μαρς δήλωσε ότι δεν έχει άποψη. Αρκέστηκε στο εξής σχόλιο: «Κατανοώ την απόγνωση και το πώς μπορεί να φτάσει κανείς σε αυτό το σημείο».

Το τελευταίο διάστημα ασχολείται με τη συγγραφή ενός βιβλίου, το οποίο ευελπιστεί να αποτελέσει πηγή ελπίδας αλλά και ενημέρωσης για τους πάσχοντες από το σύνδρομο εγκλεισμού και τις οικογένειές τους.

«Είναι μία φρικτή κατάσταση, αλλά δεν πρέπει να χάνει κανείς τις ελπίδες του. Πρέπει να συνεχίσεις να ελπίζεις», προσέθεσε.

http://www.tovima.gr/world/article/?aid=470063