Έφεδρος ανθυπολοχαγός

Ολιβιέ Κλεμάν: Η Αγάπη είναι ανίσχυρη γιατί είναι παντοδύναμη

Γνωρίζετε βέβαια το πιο πεζό επιχείρημα των άθεων: Γιατί ο Θεός δεν τα ρυθμίζει όλα αυτά αφού είναι παντοδύναμος; Ή μήπως δεν είναι παντοδύναμος; Είναι παντοδύναμος ο Θεός. Αλλά η δύναμη του δεν είναι αυτή των δικτατόρων και των δημίων, ούτε καν η δύναμη πού μπορώ να ασκήσω μέσα στο μίσος μου. Η παντοδυναμία του Θεού είναι εγώ -κι εδώ χρησιμοποιώ όρο δυσκολομετάφραστο πού θέλει ανάλυση- η Αγάπη.

Όχι η αγάπη πού κατέχει αλλά η Αγάπη πού σέβεται. Η  Αγάπη πού ταυτίζεται μ' αυτό πού οι θεολόγοι ονομάζουν «κένωση».

Οι άνθρωποι μπορούν να δημιουργήσουν αντίγραφα και απομιμήσεις. Όμως, μόνο μια απόλυτη παντοδυναμία μπορεί να πλάσει μια ετερότητα πραγματικά απόλυτη μια ελευθερία πραγματικά ελεύθερη. Η πράξη της δημιουργίας σημαίνει διακινδύνευση για το Θεό. Ο Θεός διακινδυνεύει να απορριφθεί, να αποδιωχθεί, να σταυρωθεί μέσα από τις ελευθερίες πού είναι το αριστούργημα της παντοδυναμίας Του.

Η Αγάπη είναι ανίσχυρη γιατί είναι παντοδύναμη. Το ξέρετε πολύ καλά ότι όσο πιο πολύ αγαπάτε κάποιον, τόσο πια, ανίσχυροι είσθε. Η αγάπη πού είναι ελευθερία, αναζητώντας την ελευθερία, δεν μπορεί να εξαλείψει εξωτερικά, αυταρχικά και δικτατορικά, τα σκοτάδια πού κατοικούν μέσα μας, στα οποία τόσο συχνά, άνετα και αβίαστα παραδίδουμε τη Δημιουργία.

Επιμόρφωση των εκπαιδευτών για το Νέο Σχολείο

Ολοκληρώθηκε με επιτυχία την Κυριακή 23 -10 στο 3^ο ΠΕΚ Αθήνας,η  τριήμερη επιμόρφωση των εκπαιδευτών εκπαιδευτικών για την πιλοτική εφαρμογή των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών για το Νέο Σχολείο.Στο επιμορφωτικό πρόγραμμα για το μάθημα των Θρησκευτικών,πήραν μέρος 20 εκπαιδευτικοί από τις τρεις βαθμίδες της εκπαίδευσης.

Δημήτρης Καραβασίλης:Οταν Γιόρταζα Στη Πατρίδα

Στην Ίμβρο δεν γιορτάζαμε γενέθλια. Πολλές φορές, κι αυτός που είχε τα γενέθλια του δεν τα θυμόταν. Γιορτή του καθένος ήταν η ονομαστική, η ημέρα της γιορτής του Αγίου που είχε το όνομά του. 'Ολοι είχαν χριστιανικά ονόματα και μάλιστα αγίων ονομαστών. Αυτό το φρόντιζαν πολύ. 
" Να μην έχει μαθέ το παιδί γιορτή;" λέγαμε

Εθνικά ονόματα δεν είχαμε, ένας στους εκατό, μπορεί και όχι.

Έτσι λοιπόν, όλοι είχαν τη γιορτή τους. Κάθε μέρα του χρόνου που ήταν γιορτή κάποιου Αγίου, η μέρα για όλο το χωριό ήταν γιορτή, ήταν σχόλη. Το σήμα το έδινε το πρωί η καμπάνα. 
"Του Αη Δημήτρη σήμερα, μεγάλ' η χάρη του" κι έκαναν τον σταυρό τους. Κόσμος πολύς στις εκκλησιές και πιο πολύ αυτοί που γιόρταζαν. Κάποιοι έκαναν και αρτοκλασία. Τα πέντε πρόσφορα στο πανέρι. Πολλή ευλάβεια, πολλή συγκίνηση, σε όσους στέκονταν γύρω στο τραπέζι, όπου ήταν τοποθετημένα ένα πρόσφορο από κάθε πανέρι, το λάδι, το κρασί και οι αναμμένες λαμπάδες. " Πλούσιοι επτώχευσαν και επείνασαν" και κλείνει η αυλάια της αρτοκλασίας. Παίρνει η καθε μια νοικοκυρά το πανέρι της, κόβει μερικά πρόσφορα σε μικρές φετούλες και τις μοιράζει στο εκκλησίασμα.

Όσι δεν έχουνε "άρτο" φέρνουν ένα μόνο πρόσφορο το "σταυρό" και το δίνουν στον παπά την ώρα της προσκομιδής, να μνημονεύσει το όνομα, "υπερ υγείας" του εορτάζοντος.

Μέρα γιορτής λοιπόν, άρα αργία, σκόλη. Μόνο τα μπακάλικα, τα κρεοπωλεία, τα κουρεία είναι ανοιχτά. Μετά την εκκλησία οι εορτάζοντες στα καφενεία κερνούν όλους τους πελάτες του μαγαζιού και αυτοί τους εύχονται "χρόνια πολλά".

Το βράδυ, όσα σπίτια γιορτάζουν φαίνονται από τα πολλά φώτα. Σήμα! "Γιορτάζουμε! Ορίστε!"

Το σπίτι που γιορτάζει έχει Λαμπρή. Λάμπει, αστράφτει, γελά! Πάστρα και στόλισμα. Το μικρό σαλονάκι του καταστόλιστο με μεταξωτα υφαντά, κεντήματα, νταντέλες. Όλα από τα χέρια της νοικουράς.

Το βράδυ έρχονται οι επισκέπτες, συγγενείς, γείτονες, φίλοι, γεμίζει το σπίτι όχι μόνο ανθρώπους αλλά και εγκάρδιες εκδηλώσεις, σφιχτές χειραψίες, αγκαλιές, φιλιά, αγάπη. Ενα μόνο λειπει, το δώρο. Τούτη την άχρηση πολυτέλεια δεν την συνηθίζαμε.

Κάθονται οι επισκέπτες, σφιχτά ο ένας κοντά στον άλλον (μικρό το σαλονάκι), και προσπαθούν να βρουν κάτι να πουν να ζεσταθεί η ατμόσφαιρα. Η κοπέλα που μπαίνει με τον δίσκο τους βγάζει από την αμηχανία. Ένας μεγάλος δίσκος με μικρά ποτήρια, μ' ένα ποτό και μεγάλα ποτήρια με νερό και στη μέση ένας κεσές με γλυκό του κουταλιού, πλάι μικρά κουταλάκια. Παίρνει ο καθένας γλυκό με ένα κουταλάκι, πίνει το νερό του και στη σειρά ένα ποτηράκι με ποτό και χαιρετά " χρόνια πολλά!" και μαζί όσες ευχές έχει στην καρδια του γι' αυτόν που γιορτάζει. Στο δεύτερο γύρο, άλλος δίσκος με πιατάκια του γλυκού το καθένα, κουραμπιέδες, αμυγδαλωτά, παντεσπάνι, μπακλαβού, όλα επίσης από τα αχέρια της γυνάικας, της μάνας, της αδελφής.

Στο μεταξύ έρχονται άλλοι, ο χώρος είναι μικρός, φεύγουν λοιπόν οι πρώτοι και κάθονται οι καινούργιοι. Αυτό γίνεται και πέρα από τα μεσάνυχτά!

Αχ!!! Αυτή η μυρωδάτη ατμόσφαιρα γλυκαίνει το παρόν και το μέλλον μου.

http://www.dkaravasilis.gr/2011/10/%CE%BF%CF%84%CE%B1%CE%BD-%CE%B3%CE%B9%CF%8C%CF%81%CF%84%CE%B1%CE%B6%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CF%80%CE%B1%CF%84%CF%81%CE%AF%CE%B4%CE%B1/

Σάμου Ειρηναίος(1951):Χριστιανικός Σοσιαλισμός

"Ο Χριστιανισμός δεν ημπορεί να αδιαφορεί δια τα φλέγοντα κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα. Η Εκκλησία υποχρεούται να εκφράζη τας σκέψεις της και να δίδη τας συμβουλάς της και εις τους...ηγέτας του Έθνους, που τα διαχειρίζονται, οπως αι ιδέαι των και αι ενέργειαί των συμφωνούν προς το πνεύμα του Χριστού, το οποίο είναι η αλήθεια και η ζωή. Η εκκλησία είναι εναντίον του ακράτου φιλελευθερισμού, ο οποίος οδηγεί εις τον σχηματισμόν των οικονομικών τράστ που συνθλίβουν και εξαθλιώνουν τους μικρούς επαγγελματίας και τον εργαζόμενον εν γένει κόσμον χάριν του πλουτισμού των ολίγων(...). Ούτε ο κεφαλαιοκρατισμός που αντικρύζει τον άνθρωπον ως παραγωγική μηχανή, ούτε ο κομμουνισμός που τον θεωρεί, επίσης, ως αριθμόν και οικονομική μονάδα, ίστανται μέσα εις το πνεύμα του Χριστού(...) Οι Χριστιανοί σοσιαλισταί, δια να είναι ανένδοτοι αγωνιστές εις τους πολιτικούς των αγώνας, οφείλουν να διαπνέωνται από την χριστιανικήν φιλοσοφίαν και να υιοθετούν εις το βάθος της συνειδήσεως των όλους τους μεγάλους σκοπούς του χριστιανισμού, άλλως κινδυνεύουν να παραμείνουν επιφανειακοί και η ένταξίς των εις το κόμμα το χριστιανικόν σοσιαλιστικόν να γίνεται από έναν πολιτικόν υπολογισμόν. Δεν δύναται να χωρισθή η χριστιανική ηθική και εις την κοινωνικήν της εμφάνισιν από το χριστιανικόν δόγμα, από την χριστιανικήν κοσμοθεωρίαν(...). Θα ήτο ευκταίον να απλωθή η κατανόησις των κοινωνικών προβλημάτων εντός του χριστιανικού πνεύματος δια να αυξηθεί... η χριστιανική σοσιαλιστική παράταξις εντός της χώρας..."




(Ο Σάμου Ειρηναίος υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες Ορθόδοξους στοχαστές του προηγούμενου αιώνα)

Διάλεξη στη Θεολογική Αθήνας:Προτεσταντικές Εκκλησίες την εποχή του Εθνικοσοσιαλισμού

Στο πλαίσιο του Προγράμματος Erasmus ο κ. Heinrich Holze
Καθηγητής Εκκλησιαστικής Ιστορίας του Παν/μίου Rostock θα μιλήσει 
 στη Θεολογική Σχολή με   θέμα:

To approach a difficult past - New observations to the protestant churches
in the age of National Socialism
 (Προσεγγίζοντας ένα δύσκολο παρελθόν – Νέες παρατηρήσεις για τις
Προτεσταντικές Εκκλησίες την εποχή του Εθνικοσοσιαλισμού)

 Θα ακολουθήσει συζήτηση για τη σχέση μεταξύ

Εθνικοσοσιαλισμού, χριστιανικών Εκκλησιών αλλά και Τέχνης στην Ευρώπη

Ο υπεύθυνος ανταλλαγής
Δημήτριος Ν. Μόσχος,
Λέκτορας Γενικής Εκκλησιαστικής Ιστορίας Τμήματος Θεολογίας ΕΚΠΑ

Αχ, πώς να τα ενώσω βρισιά και προσευχή!

Σάς συνοδεύουν η ειλικρινής αγάπη μας,

η εμπιστοσύνη, οι ευχές και οι προσευχές μας.

Πιστεύω ότι και σεις, μέσα σε επώδυνες

και δύσκολες συνθήκες, θέλετε και αγωνίζεστε

για αυτή την ενότητα.

(Από κήρυγμα σύγχρονου επισκόπου στην ελληνική αστυνομία)

Υπήρχαν δυο μεγάλες ερμηνευτικές περιπτώσεις, τάσεων και πράξεων, εκ διαμέτρου αντίθετες μεταξύ τους, στη χριστιανική Ανατολή και στη χριστιανική Δύση. Στην πρώτη περίπτωση, σ’ αυτήν δηλαδή του «σκοταδιστικού» Βυζαντίου ο λαός πήρε πολλές φορές την κατάσταση στα χέρια του για να ορίσει τη μοίρα του κι οι εξεγέρσεις κάθε άλλο παρά σπάνιες ήταν, ιδίως στην Βασιλεύουσα. Αντίθετα στη Δύση, βασίλευαν από καταβολής δυτικών κοινωνιών, δυο με τρείς φαμίλιες. Ενώ στο «σκοταδιστικό» Βυζάντιο, με τις ρωμαϊκές πολιτικές παραδόσεις του και το ελληνορωμαϊκό πολιτικό φαντασιακό του, ο αυτοκράτωρ υπήρξε πάντοτε άρχων αιρετός.

Κοιτάς στην ιστορία της Γαλλίας και βλέπεις ότι από το 987 μέχρι και το 1789κυβερνά κατ’ ουσίαν μία και μόνο οικογένεια. Κι ο τελευταίος απόγονος του Ούγου Καπέτου δεν θα πεθάνει στην γκιλοτίνα καρατομημένος στις 21 Γενάρη του 1793, αλλά μισόν αιώνα αργότερα στο κρεβάτι του, ένα αυγουστιάτικο πρωινό του 1850, παραιτημένος και αυτοεξόριστος μετά από μιαν άλλη εξέγερση, εκείνη του 1848. Χίλια χρόνια, χίλια χρόνια και δυο επαναστάσεις χρειάστηκαν οι Γάλλοι για να ξεφορτωθούνε τους Καπετο-Βουρβόνους!

Έτσι, αν κι όσα προφέρει εμπρός στην Εθνοσυνέλευση ο Saint-Just στις 13Νοεμβρίου 1792 (Discours sur le jugement de Louis XVI) μπορεί να φαντάζουν για την πολιτική συνείδηση του μέσου ευρωπαίου ριζοσπαστικά, ιδωμένα από μια βυζαντινή οπτική είναι απολύτως κοινότυπα –αν όχι και συντηρητικά, καθόσον είχαν ήδη καθαγιαστεί από την πολιτική πρακτική εκατονταετηρίδων.

Στο Βυζάντιο είναι ιερός ο θεσμός της βασιλείας και όχι το πρόσωπο του μονάρχη. Αυτό έχει μία διπλή συνέπεια: πρώτον, στο Βυζάντιο, και σε πλήρη αντίθεση με τη Δύση, ο μονάρχης εκείνος που θα βεβήλωνε, με τον άλφα ή βήτα τρόπο, τον θεσμό της βασιλείας κινδύνευε να έρθει άμεσα αντιμέτωπος με το λαό, ως υπόλογος εσχάτης προδοσίας. Και δεύτερον στο Βυζάντιο, και σε πλήρη αντίθεση με τη Δύση ακόμα μια φορά, οποιοσδήποτε μπορούσε να κυβερνήσει: απλοί στρατιωτικοί, σαν τον Φωκά, άσημοι πρωτοπαλαιστές απ’ την Μακεδονία, σαν τον Βασίλειο, Σύριοι καραβανάδες, σαν τον Λέοντα τον Ίσαυρο, Αρμένηδες, σαν τον Φιλιππικό Βαρδάνη, γραφειοκράτες, σαν τους δυο Αναστάσιους, γυναίκες, σαν την Ειρήνη. Γι αυτό και στο Βυζάντιο η διαδοχή δεν εξασφαλίζεται ποτέ αυτόματα και μηχανικά.

Στο ‘σκοταδιστικό’ Βυζάντιο η λαϊκή έγκριση είναι, θεωρητικά τουλάχιστον, απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάληψη και, κυρίως, την διατήρηση της εξουσίας. Κι ένας μονάρχης που χάνει τη λαϊκή έγκριση γνωρίζει ότι δεν του μένει παρά να παραιτηθεί και να αποσυρθεί, εάν δεν θέλει να έρθει αντιμέτωπος με τα χειρότερα. Γι αυτό και ο Ιουστινιανός, όταν ο λαός της Βασιλεύουσας κατά τη Στάση του Νίκα ανακήρυξε αυτοκράτορα τον Υπάτιο δεν σκέφτεται παρά το πώς θα δραπετεύσει από την Βασιλεύουσα. Η πρώτη του σκέψη, σε πλήρη συμφωνία με την πολιτική λογική της εποχής, δεν είναι το πώς θα καταπνίξει την εξέγερση ή το πώς θα διατηρήσει την εξουσία. 1

Γιατί έγινε όλη αυτή η παραπάνω παραπομπή; Σαφώς όχι για να υποστηριχτεί ο θεσμός της όποιας βασιλείας ενάντια στις όποιες δημοκρατίες. Ούτε όμως και το αντίστροφο, να υποστηριχτούν δηλαδή οι σύγχρονες δημοκρατίες. Γιατί όπως γράφει και ο κοινοτικός Κωνσταντίνος Καραβίδας, «ούτε η δημοκρατία μας είναι αρκετή» πλέον.

Αυτό που έχει εισβάλει ανησυχητικά στην σκέψη και στην καρδιά, είναι αυτός ο εκτροχιασμός της θεολογικής και εκκλησιαστικής μας σκέψης υπέρ εκείνου που κρατάει το σπαθί ενάντια σε όποιον τολμήσει να διαφωνήσει. Και πως δεν πρόκειται αυτή την φορά για εκκλησιαστικό- βυζαντινά παντρέματα με τις εξουσίες του σπαθιού, αλλά για τη δυτική αντίληψη στη διατήρηση του ενός ανθρώπου, του ενός κόμματος εις βάρος ενός ολόκληρου λαού.

Ακόμα και αυτούς, τους καθόλα νομοταγείς σύγχρονους έλληνες προτεστάντες, που ερμηνεύουν ανιστορικά και κοντόφθαλμα τα εδάφια του αποστόλου Παύλου «υπέρ των εξουσιών που δεν κρατάνε χωρίς λόγο το σπαθί τους» 2 δεν φτάνουν τα διπλωματικά κηρύγματα αρκετών σύγχρονων επισκόπων μας.

Και ενώ για τη ζωή της λεγόμενης θεωρίας, κοντεύουμε πράγματι να ξεπεράσουμε τους εαυτούς μας, βρισκόμαστε σε αδιέξοδο όταν πρόκειται να γίνει όλη αυτή η υπέροχη θεωρία μια πράξη η οποία δεν θα φοβάται να κοντραριστεί με τον όποιο συγκεντρωτικό θεσμό. Και κοντράρισμα ασφαλώς και δεν νοείτε όταν υπάρχουν προσδοκίες, οι οποίες θα εξυπηρετούν εκκλησιαστικές αλαζονείες που θα ήθελαν να χτίσουν τα «νέα θαύματα του κόσμου» στα όρια των αρχιερατικών τους περιφερειών.

Οι Βυζαντινοί ήταν ευαίσθητοι στις κοινωνικές αδικίες των αρχόντων τους, και δεν τους κράταγε κανένα δεσποτικό κήρυγμα υπέρ της εξουσίας του σπαθιού εις βάρος τους. Η εξέγερσή τους ήταν δεδομένη και με συνοπτικές διαδικασίες όταν αντιλαμβανόντουσαν ότι ο μονάρχης τους, τους κλέβει ασύστολα.

Ορισμένοι στο εκκλησιαστικό Σώμα ανησυχούν μόνο για τα αρνητικά ισοζύγια των ενοριακών προϋπολογισμών. Και είτε θυμούνται να εγείρουν από το οπλοστάσιο του πασιφιστικού τους κηρύγματος την ειρήνη του Χριστού για την καταστολή κάθε εξέγερσης των ανθρώπων, είτε εθελοτυφλούν για το ξύλο που μπορεί να τρώει στις πλατείες ο κόσμος και το οποίο σίγουρα δε βγαίνει από κανένα παράδεισο.

Που βρίσκεται αυτή η ανατρεπτική στάση του αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, όταν στην ερώτηση αυτών που είχαν την εξουσία να κρατάνε σπαθί στα χέρια τους, για το τι να κάνουν στη ζωή τους από εδώ και πέρα, δεν φοβήθηκε να τους απαντήσει και να τους συμβουλέψει να σταματήσουν άμεσα τις δωροδοκίες που έπαιρναν για να δέρνουν τον κόσμο καθώς και για τις ψεύτικες κατηγορίες που φόρτωναν σε όσους έκαναν στάση ενάντια στην εξουσία, αλλά να αρκεστούν μόνο στον υπαλληλικό τους μισθό, που σημαίνει να αποφεύγουν κάθε ζήλο για ξυλοφόρτωμα; 3

1 . Ζήσης Δ. Αϊναλής, «Βυζαντινό Στασιώτικο».

2 . Ρωμαίους 13:4

3 . Λουκάς 3:1
4




http://kafsokaliva.blogspot.com/2011/10/blog-post_23.html

Berdiayev, Nikolai:Αλήθεια και Αποκάλυψη

Ο Ν. Μπερντιάεφ (1874-1948), ο "νοσταλγός της αιωνιότητας" που πάλεται από τον πυρετό των οραματισμών, αναζητά πίσω από τις ιστορικές εξαντικειμενικεύσεις τη γνήσια και ζώσα αλήθεια που κατευθύνει το άτομο προς το θείο προορισμό του. Συμμετέχει με ασίγαστο πάθος στον δραματικό αγώνα της διασώσεως του ανθρώπου από την ιστορική του έκπτωση, μάχεται για την ιστορική του έκπτωση, μάχεται για την ιστορική του αποκατάσταση και τον καλεί να μην απιστήσει στο κοσμικής ευθύνης έργο του. Με το παρόν βιβλίο επιχειρεί την επανεξέταση των θεμελιωδών προβλημάτων του Χριστιανισμού στο φως του πνεύματος και της αλήθειας. Η φύση της αλήθειας δεν είναι διανοητική, δεν είναι γνωστική, δεν δίνεται στους ανθρώπους ως αντικείμενο, αλλά προϋποθέτει κίνηση και τάση προς το άπειρο. Είναι η τέλεια πληρότητα, στην οποία φθάνει κανείς "από την οδό και τη ζωή". Κατά την αναζήτησή του, ο συγγραφέας, οραματίζεται την αποκάλυψη του νέου ανθρώπου, του υπερβατικού και αιώνιου, "που μάχεται ενεργώς στη δημιουργία του κόσμου και του εαυτού του".

Πνεύμα Άγιο και πνεύμα των καιρών-οικοδομώντας εκκλησίες τη δεκαετία του '30

Στο πλαίσιο του Προγράμματος Erasmus ο κ. Heinrich Holze
Καθηγητής Εκκλησιαστικής Ιστορίας του Παν/μίου Rostock θα δώσει δύο
διαλέξεις στη Θεολογική Σχολή με τα παρακάτω ενδιαφέροντα θέματα:

The Holy Spirit and the spirit of the times - the building of churches in
the 1930s

(Πνεύμα Άγιο και πνεύμα των καιρών – οικοδομώντας εκκλησίες τη δεκαετία
του 1930)

    Δευτέρα 31 Οκτωβρίου 2011,
10.30 π.μ. κτήριο της Θεολογικής Σχολής Αθηνών,
Αίθουσα Οπτικοακουστικών

θα ακολουθήσει συζήτηση για τη σχέση μεταξύ
Εθνικοσοσιαλισμού, χριστιανικών Εκκλησιών αλλά και Τέχνης στην Ευρώπη

Ο υπεύθυνος ανταλλαγής
Δημήτριος Ν. Μόσχος,
Λέκτορας Γενικής Εκκλησιαστικής Ιστορίας Τμήματος Θεολογίας ΕΚΠΑ

Βαρθολομαίος Α:Η ηθική κρίση οδήγησε και στην οικονομική

«H οικονομική κρίσις, η οποία μαστίζει τον σύγχρονο άνθρωπον, είναι αποτέλεσμα της ηθικής κρίσεως, η οποία ενδημεί εις τας συγχρόνους κοινωνίας» επεσήμανε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος σε ομιλία του κατά την επίσημο υποδοχή του Πατριάρχου της Σερβίας Ειρηναίου στο Φανάρι.

Και συνέχισε: «Το κακόν το οποίον βιούμεν, ως απειλήν ή διακινδύνευσιν ή πραγματικήν μείωσιν ή και εκμηδένισιν των οικονομικών πόρων και της εκ τούτων ευημερίας, προέρχεται εκ του μειωμένου ενδιαφέροντος ημών πάντων δια το ηθικώς δέον, ως τούτο υποδεικνύει ο Θεός. Έχομεν αναγάγει την απληστίαν και την πλεονεξίαν εις αρετήν. Τιμώμεν τον πλούτον υπέρ το δέον. Αν και εξαίρομεν την απαξίαν των ανηθίκων μεθόδων πλουτισμού, θαυμάζομεν και συγχωρούμεν τους πλουτίζοντας δια της αφαιμάξεως των συνανθρώπων των».

Ο Πατριάρχης κατέληξε ως εξής: «Ο χάρτινος πλούτος αποκαλύπτεται ως άνευ αξίας. Η άνεσις, ως ζητούμενον αγαθόν, μετεβλήθη εις κόπον και μόχθον και άγχος».